Kompleks Arystotelesa iluzja wyższości
Złudzenie ponadprzeciętności. Kompleks wyższości i efekt jestem lepszy niż inni.
23 grudnia, 2020
egocentryzm
Jak postępować z egocentrykiem? Egocentryzm, myślenie egocentryczne i 5 zasad
29 grudnia, 2020

Projekcja (psychologia), efekt projekcji. Projection Bias

projekcja

Projekcja w psychologii i projekcja jako efekt projekcji, lub błąd projekcji (confirmation bias, można zaklasyfikować jako heurystyki i błąd poznawczy).

Więc tak, 2 pojęcia bardzo ważne dla człowieka, ale z innych dziedzin powiązanych ze sobą. Dzisiaj dokonamy rozróżnienia, dodamy ciekawe przykłady i dostaniecie gotowce do użycia. Także zaczynajmy!

projekcja

Projekcja psychologiczna jest mechanizmem obronnym, z którego ludzie podświadomie korzystają, aby poradzić sobie z trudnymi uczuciami lub emocjami.

Natomiast mówiąc o błędach poznawczych efekt projekcji to tendencja do zakładania większego poparcia dla własnych poglądów i wyznawanych wartości niż faktycznie występuje.

Projekcja w psychologii polega na rzutowaniu niepożądanych uczuć lub emocji na kogoś innego, zamiast przyznawania się do niechcianych uczuć lub radzenia sobie z nimi.

Czy kiedykolwiek nie lubiłeś kogoś tylko po to, aby przekonać się, że ta osoba chciała zrobić Ci coś złego?

To typowy przykład projekcji psychologicznej. Na szczęście istnieją metody, których możesz użyć, aby zidentyfikować, dlaczego projektujesz swoje emocje i położyć temu kres.

Projekcja w psychologii

Teoria projekcji w psychologii została opracowana przez Zygmunta Freuda, austriackiego psychologa, określanego powszechnie jako „ojciec psychoanalizy”.

Z tego powodu projekcja psychologiczna jest czasami nazywana „projekcją freudowską”.

Podczas sesji z pacjentami Freud zauważył, że czasami oskarżają oni innych o to, że mają te same uczucia, co oni sami. Angażując się w takie zachowanie, pacjent był w stanie lepiej radzić sobie z emocjami, których doświadczał.

Klasycznym przykładem projekcji freudowskiej jest kobieta, która była niewierna mężowi, ale oskarża męża o zdradzanie jej.

Innym przykładem projekcji psychologicznej jest ktoś, kto odczuwa przymus kradzieży rzeczy, a następnie rzutuje te uczucia na innych.

Taka osoba może zacząć sama się obawiać, że jej torebka zostanie skradziona.

Jednak projekcja nie zawsze jest tak dramatyczna czy tak łatwa do zidentyfikowania.

Przykładem projekcji, do którego większość ludzi może się odnieść, jest spotkanie z kimś, kogo się nie lubi, ale jesteśmy zmuszeni do interakcji na grzecznym poziomie.

Na przykład Ania zaczyna mieć urazę do swojej szwagierki Kasi za to, że jest tak blisko jej męża i zabiera mu dużo czasu (w końcu to jej brat).

Ania wie, że musi być miła dla Kasi ze względu na męża. Jednak z czasem Ania zaczyna zauważać, że Kasia też jej nie lubi.

Ilekroć odbywa się spotkanie rodzinne, Ania myśli, że Kasia jest z nią szorstka, zwłaszcza gdy mąż Anii jest w pokoju. Ania wyjaśnia mężowi, że bardzo się starała być dobra, ale powodem, dla którego nie lubi Kasi, jest to, że Kasia jej nie lubi.

Jak widać, Ania rzuciła na Kasię swoje uczucia niechęci i urazy.

Dlaczego projektujemy na innych swoje uczucia?

Jak wspomniałem wcześniej, projekcja jest wykorzystywana jako mechanizm obronny, a mechanizmy obronne służą do radzenia sobie z uczuciami i emocjami, z którymi mamy problem w wyrażeniu lub pogodzeniu się.

Wracając do przykładu Ani i Kasi: Ani trudno jest pogodzić się z faktem, że jest urażona swoją bratową. Może czuć się winna z powodu zazdrości o czas, jaki Kasia spędza z jej mężem lub martwić się, że jej uczucia zostaną zauważone przez innych członków rodziny, którzy będą wtedy źle o niej myśleć. Ania następnie podświadomie rzutuje swoje uczucia na Kasię, co daje jej wymówkę, by jej nie lubić. Zamiast samodzielnie stawiać czoła tym uczuciom niechęci i urazy, jest w stanie rzutować swoje uczucia na inną osobę.

Projekcja psychologiczna jest jednym z wielu mechanizmów obronnych, w które ludzie regularnie się angażują.

Inne powszechne mechanizmy obronne obejmują:

Zaprzeczanie – odmowa przyznania się przed sobą, że coś jest prawdziwe (np. nie wierzymy lekarzowi, gdy przekazuje szczególnie złe wieści o zdrowiu).

Zniekształcenie – zmiana realiów sytuacji tak, aby odpowiadała Twoim potrzebom (np. myślenie, że chłopak cię zdradził, bo bał się zaangażowania).

Agresja pasywna – pośrednio odreagowując swoją agresję (np. celowe parkowanie na miejscu parkingowym współpracownika w ramach zemsty za poprzedni spór).

Represja – ukrywanie uczuć lub emocji zamiast pogodzenia się z nimi (np. niemożność przypomnienia sobie szczegółów wypadku samochodowego, w którym brałeś udział – mózg czasami celowo „traci” te wspomnienia, aby pomóc Ci sobie poradzić).

Sublimacja- przekształcanie negatywnych uczuć w pozytywne działania (np. sprzątanie domu, gdy jesteś zły na coś).

Dysocjacja – znacząca, ale tymczasowa zmiana osobowości, aby uniknąć odczuwania emocji (np. próba „trzymania się razem” na pogrzebie dla dobra innych).

Jest ich na prawdę dużo. Jeśli chcesz wszystkie poznać to sugeruję trochę poszukać, poniżej przykładowe zestawienie z wikipedii:

mechanizmy obronne freud

Mechanizmy obronne nie zawsze są niezdrowe. W rzeczywistości niektóre mechanizmy obronne są niezbędne do radzenia sobie ze stresującymi wydarzeniami.

Na przykład humor jest przykładem pozytywnego mechanizmu obronnego stosowanego przez ludzi do radzenia sobie ze stresem w życiu. Używanie humoru w trudnej sytuacji pozwala na otwarcie swoich uczuć, a także sprawia przyjemność innym, rozśmieszając ich.

Jak przestać projektować na innych?

Niestety, większość ludzi nie zdaje sobie sprawy, że uległa projekcji psychologicznej, dopóki nie jest za późno.

Istnieją jednak kroki, które możesz podjąć, aby określić, czy angażujesz się w projektowanie na innych swoich uczuć i emocji i co zrobić, aby uniknąć tego w przyszłości.

Na początek warto przeanalizować negatywne relacje w swoim życiu. Z kim nie dogadujesz się w pracy lub w rodzinie? Czy czujesz, że ktoś chce cię dopaść?

Spróbuj ustalić, gdzie zaczęła się niechęć. W niektórych przypadkach może się okazać, że rozmowa z terapeutą pomoże ci zbadać te relacje bardziej szczerze i otwarcie niż jesteś w stanie zrobić to sam.

Kiedy już zidentyfikujesz, że angażujesz się w projektowanie, staniesz się bardziej świadomy tej tendencji podczas przyszłych interakcji.

Staraj się stawiać czoła problemom i sporom, zamiast stawać się defensywnym. Kluczem jest umiejętność rozpoznania, kiedy używasz mechanizmu obronnego i nauczenie się, jak reagować w bardziej pozytywny sposób.

Różne typy projekcji w psychologii

Jak już powiedzieliśmy projekcja nie zawsze jest mechanizmem negatywnym. Chociaż freudowska teoria projekcji zakłada, że ​​projektowane uczucia wydają się być niepożądane, istnieją inne rodzaje projekcji, które są bardziej pozytywne i produktywne.

Na przykład projekcja uzupełniająca jest rodzajem projekcji, w której zakłada się, że inni ludzie podzielają te same opinie.

Zjawisko to jest dość powszechne. Na przykład, kiedy słyszysz historię o zwierzęciu, które było źle traktowane, jesteś zszokowany, gdy odkrywasz, że nie wszyscy podzielają takie same poglądy na temat okrucieństwa wobec zwierząt, co ty.

Podobnie, chociaż nie możesz zobaczyć, jak inni ludzie postrzegają kolor, zakładasz, że wszyscy widzą kolor niebieski w taki sam sposób, jak Ty. W tym sensie projektujesz swoją percepcję koloru na wszystkich innych. Natomiast mężczyźni gorzej widzą kolory niż kobiety, w dodatku część z nich to daltoniści.

Projekcja komplementarna jest nieco inna i nie jest tak powszechna. Ludzie, którzy stosują projekcję komplementarną, zakładają, że każdy ma takie same umiejętności i zdolności jak oni. Na przykład osoba wykwalifikowana w kuchni może założyć, że wszyscy inni są w stanie zrobić pyszne danie jak oni.

Oczywiście wszyscy wiemy, że tak nie jest.

Projekcja psychologiczna nie jest najzdrowszym sposobem radzenia sobie z emocjami, jednak niektórym ludziom trudno jest przestać.

Następnym razem, gdy zaczniesz przenosić swoje uczucia na kogoś innego, zatrzymaj się i zadaj sobie pytanie, dlaczego angażujesz się w takie zachowanie. Przekonasz się, że znacznie łatwiej jest radzić sobie z potworami w swojej głowie, niż rzutować negatywne emocje których doświadczasz- na innych.

Jak sobie radzić z trudnymi emocjami?

To naturalne, że doświadczasz złości, zazdrości, bólu. Ale czy kiedykolwiek czułeś się tak przytłoczony tymi emocjami, że poświęcałeś zbyt dużo energii, aby je pokonać? Każdy mógł skorzystać ze zdrowych sposobów radzenia sobie z trudnymi emocjami.

Przeniesienie a projekcja

Co to jest przeniesienie?

Przeniesienie to jako zjawisko występujące w procesie psychoterapii, w ramach którego pacjent/klient nieświadomie przelewa (przenosi) na terapeutę reakcje emocjonalne, których doświadczał wobec ważnych osób z własnego życia.

Przeniesienie często „pobrzmiewa echem” w relacji pacjenta/klienta z rodzicami, lub innymi osobami, które odgrywały kluczowa rolę w jego przeszłości.

W rezultacie osoba będąca w procesie psychoterapii może czuć się np. zależna od terapeuty, może przeżywać uczucie wrogości, dystansu, nieufności, może doświadczać pociągu seksualnego, uwielbienia i wielu innych uczuć – bardziej związanych z własnymi przeszłymi doświadczeniami, niż z realnością tego kim faktycznie jest terapeuta.

Innymi słowy to rodzaj nieświadomego przeniesienia „matrycy przeszłych relacji” na teraźniejszość.

Carl Gustaw Jung w pozycji „Praktyka psychoterapii. Przyczynki do problematyki psychoterapii i do psychologii przeniesienia”, powiedział:

Dla każdego, kto zna praktykę psychoterapeutyczną z własnego doświadczenia, proces, który Freud określił mianem przeniesienia, często stanowi trudny problem. Zapewne nie ma przesady w założeniu, że poniekąd wszystkie tak zwane przypadki wymagające dłuższego leczenia, krążą wokół zjawiska przeniesienia oraz że – przynajmniej jak się wydaje – zjawisko to wywiera niemały wpływ na sukces lub niepowodzenie całej terapii […] O tym, jak wielkie znaczenie przypisywał Freud zjawisku przeniesienia, przekonałem się podczas naszego pierwszego osobistego spotkania w 1907 roku. Po wielogodzinnej rozmowie nastąpiła w końcu chwila przerwy. I wtedy, ni stąd, ni zowąd, Freud zapytał mnie wprost: A cóż pan sądzi o przeniesieniu?. Odparłem z najgłębszym przekonaniem, że jest to alfa i omega metody analitycznej, a na to Freud: Zatem zrozumiał pan sprawę najistotniejszą.

Efekt projekcji

efekt projekcji

W ekonomii behawioralnej efekt projekcji odnosi się do założenia ludzi, że ich gusta lub preferencje pozostaną niezmienione w czasie.

Błąd projekcji jest błędem samooceny, w którym przeceniamy, jak bardzo nasze przyszłe ja będą miały takie same przekonania, wartości i zachowania, jak nasze obecne ja, co powoduje, że podejmujemy krótkowzroczne decyzje.

Do takiego nastawienia mogą prowadzić zarówno przejściowe preferencje w perspektywie krótkoterminowej (np. z powodu głodu lub warunków pogodowych), jak i długoterminowe zmiany gustów.

Na przykład ludzie mogą przeceniać pozytywny wpływ awansu zawodowego ze względu na niedocenianie (hedonicznej) adaptacji, nadmiernie optymalizować swoje planowanie przyszłej konsumpcji lub nie doceniać przyszłej ceny sprzedaży pozycji bez uwzględnienia efektu wyposażenia.

Niedocenianie przez konsumentów formowania się nawyków (związane z wyższym poziomem konsumpcji w czasie) może prowadzić do stronniczości projekcji w planowaniu na przyszłość, takich jak oszczędności emerytalne. Odchylenie projekcji wpływa również na wybory w innych sytuacjach, takich jak (przeprowadzono badania na tematy wymienione): decyzje medyczne, frekwencja na siłowni, zamówienia w sprzedaży, a także rynki samochodowe i mieszkaniowe

Jak sobie radzić z efektem projekcji?

Błąd projekcji powoduje, że podejmujemy decyzje krótkowzroczne i oparte na aktualnych emocjach, przekonaniach i wartościach, które niekoniecznie będą się utrzymywać na dłuższą metę.

Optymalne podejmowanie decyzji wymaga od nas przewidywania naszych przyszłych gustów, ale często przewidywania te opierają się na logice, że w przyszłości będziemy nadal czuć to, co czujemy dzisiaj.

Niestety, często tak nie jest.

Nie jesteśmy w stanie wejść w emocjonalny stan naszej przyszłej jaźni.

Jest to również znane jako „luka empatii”. W końcu podejmujemy decyzje, które zaspokoją nasz obecny stan emocjonalny, na przykład zjedzenie pączka, gdy jesteśmy głodni, ale nie są one zgodne z naszymi długoterminowymi celami, takimi jak próba zrzucenia 7 kilogramów.

Niestety, wiele decyzji, które podejmujemy, które dotyczą efektu projekcji, ma związek ze szkodliwymi zachowaniami, takimi jak nadmierne nadużywanie lub próbowanie szkodliwych substancji, takich jak papierosy, z myślą, że nasze przyszłe ja będzie w stanie oprzeć się uzależnieniu.

Odchylenie projekcji/ efekt projekcji/błąd projekcji może łatwo doprowadzić do decyzji, których będziemy później żałować.

Dlaczego tak się dzieje

Musimy podejmować codzienne decyzje, przewidując nasze przyszłe preferencje.

Od drobnych decyzji, takich jak to, co możemy chcieć zjeść później na kolację, po znacznie większe, jak to, z kim chcemy się pobrać i spędzić resztę życia.

Musimy gdzieś szukać, aby znaleźć uzasadnienie dla tych decyzji i nie możemy zapytać siebie samych w przyszłości, jak się czujemy.

Loewenstein, O’Donoghue i Rabin, ekonomiści, którzy stworzyli termin „confirmation bias”, sugerowali, że nasze obecne stany emocjonalne stały się „punktem zaczepienia” naszych gustów, zachowań i przekonań.

Nasze mózgi lubią używać skrótów, więc kiedy nadchodzi czas na podjęcie decyzji, te punkty kontrolne są wykorzystywane jako punkty odniesienia.

Trudno jest uniknąć efektu projekcji, ponieważ potrzebujemy punktów zaczepienia dla naszych decyzji, a obecne emocje mają ogromny wpływ na nasze procesy poznawcze.

Projekcja (psychologia), efekt projekcji. Projection Bias 1

Zachęcam do podzielenia się swoimi opiniami i doświadczeniem w komentarzach.

Teraz chciałbym usłyszeć, co masz do powiedzenia:

Czego nauczyłeś się z dzisiejszego wpisu?

Co najbardziej Ciebie szokuje w tym jak efekt projekcji wpływa na nasze życie?

A może masz pytanie dotyczące czegoś z opisanych reguł. Na hasło projekcja wklejam kilka źródeł w komentarzach.

Tak czy inaczej, podziel się swoimi przemyśleniami w sekcji komentarzy poniżej.

doktorant Rafał Szrajnert
doktorant Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert to doktorant (PhD) specjalizujący się w zarządzaniu i marketingu. Ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce.

1 Comment

  1. Kilka źródeł dla was:
    -Tadeusz Kobierzycki, Filozofia osobowości
    -Janusz Heitzman, Wpływ stresu na mechanizmy obronne osobowości przed i po przestępstwie agresywnym
    -Loewenstein, G., O’Donoghue, T., & Rabin, M. (2003). Projection bias in predicting future utility.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.

Zapisz się na newsletter.

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.
Zapisz się na newsletter.