Wnioskowanie bayesowskie
Prawdopodobieństwo całkowite i twierdzenie Bayesa. Wnioskowanie klasyczne, a wnioskowanie bayesowskie
22 grudnia, 2020
efekt polaryzacji
Polaryzacja grupowa, efekt polaryzacji – psychologia, społeczeństwo
22 grudnia, 2020

Efekt obserwatora (psychologia i błędy poznawcze) 5 danych

efekt obserwatora

Efekt obserwatora definicja w jednym zdaniu: nieświadome zaburzanie wyników eksperymentu przez naukowca oczekującego jakiegoś wyniku.

Efekt obserwatora

Co to jest efekt obserwatora?

efekt obserwatora

Efekt obserwatora (zwany również uprzedzeniem eksperymentatora lub błędem badawczym) to tendencja do dostrzegania tego, czego oczekujemy lub co chcemy zobaczyć. Kiedy badacz bada pewną grupę, zwykle przychodzi do eksperymentu z wcześniejszą wiedzą i subiektywnymi odczuciami dotyczącymi badanej grupy. Innymi słowy, przychodzą do pracy i badania ze świadomymi lub nieświadomymi uprzedzeniami.

Efekt obserwatora można zmniejszyć lub wyeliminować poprzez:

  • Zapewnienie dobrego przeszkolenia.
  • Badanie kontrolne (trafność i rzetelność) pod kątem potencjalnych błędów.
  • Posiadanie jasnych zasad i procedur eksperymentu.
  • Upewnij się, że zachowania są jasno zdefiniowane.
  • Wyznaczenie ram czasowych na: zbieranie danych, czas trwania eksperymentu i poszczególne części.

Efekt obserwatora przykład

Jednym ze słynnych przykładów efektu obserwatora jest praca Cyrila Burta, psychologa najbardziej znanego z pracy nad dziedziczeniem IQ.

Efekt obserwatora (psychologia i błędy poznawcze) 5 danych 1

Uważał, że dzieci z rodzin o niskim statusie społeczno-ekonomicznym (tj. dzieci z klasy robotniczej) miały również większe prawdopodobieństwo, że mają niższą inteligencję w porównaniu z dziećmi o wyższych statusach społeczno-ekonomicznych.

Jego „naukowe” podejście do testów inteligencji było rewolucyjne i „dowiodło”, że dzieci z klasy robotniczej były na ogół mniej inteligentne. Doprowadziło to do powstania dwupoziomowego systemu edukacji w Anglii w latach 60. XX wieku, który wysyłał dzieci z klas średnich i wyższych do elitarnych szkół, a dzieci z klasy robotniczej do mniej popularnych szkół, uważanych za te „gorsze”.

Badania Burta zostały później obalone i stwierdzono, że sfałszował dane. Obecnie przyjmuje się, że inteligencja nie jest dziedziczna.

Jeszcze za życia Burta kwestionowano niektóre jego wyniki badań statystycznych, dowodzących dziedziczenia inteligencji. Szczegółowe sprawdzenie wyników Burta przeprowadzone przez Olivera Gillie (1976) i Leona Kamina (1974) potwierdziło, że znaczna część wyników badań statystycznych została przez Burta sfałszowana.

Efekt obserwatora jest również znane jako:

  • Błąd oczekiwań,
  • Efekt eksperymentatora / odchylenie eksperymentatora,
  • Efekt oczekiwania eksperymentatora,
  • Stronniczość informacyjna,
  • Odchylenie obserwatora,
  • Efekt oczekiwania obserwatora,
  • Błąd badawczy,
  • Błąd obserwatora,
  • Stronniczość obserwatora
  • Stronniczość badacza.

Błędy w przekonaniach i ocenie prawdopodobieństwa przez badacza, co trzeba zapamiętać?

Efekt obserwatora to rodzaj błędu wykrywania, który może wpływać na ocenę w badaniach obserwacyjnych i interwencyjnych.

Jedna ze słownikowych definicji brzmi: „Systematyczna różnica między wartością prawdziwą a wartością faktycznie zaobserwowaną z powodu przekłamania obserwatora”.

Wiele obserwacji dotyczących opieki zdrowotnej może podlegać systematycznym zmianom.

Na przykład podczas oceny jeden obserwator może odnotować nieprawidłowość, a inny nie.

Różni obserwatorzy mogą mieć tendencję do zaokrąglania pewnych danych w górę lub w dół skali pomiaru.

Testy zmiany koloru mogą być różnie interpretowane przez różnych obserwatorów.

Tam, gdzie subiektywna ocena jest częścią obserwacji, istnieje duży potencjał zmienności między obserwatorami, a niektóre z tych różnic mogą być systematyczne i prowadzić do stronniczości.

Obserwacja obiektywnych, obarczona jest znacznie mniejszym ryzykiem stronniczości obserwatora.

Błędy w rejestrowaniu obiektywnych danych mogą wynikać z nieodpowiedniego przeszkolenia w korzystaniu z urządzeń pomiarowych lub źródeł danych lub z niesprawdzonych złych nawyków.

Zapisując subiektywne dane, predyspozycje obserwatora mogą stanowić podstawę uprzedzeń.

Obserwatorzy mogą być w pewnym stopniu świadomi własnych uprzedzeń dotyczących badania lub mogą nie być świadomi czynników wpływających na ich decyzje podczas rejestrowania informacji z badania.

Losowe badania kontrolowane mają na celu zapewnienie jak najbardziej sprawiedliwego testu. Jeśli jednak jakakolwiek część procesu zbierania danych obejmuje obserwację, błąd obserwatora może wpłynąć na pomiar w badaniu.

Kolejny przykład:

W badaniach nad ciśnieniem krwi wielokrotnie udokumentowano błąd obserwatora.

przykład błedu obserwatora

Stwierdzono, że klinicyści mierzący ciśnienie krwi uczestników za pomocą sfigmomanometrów rtęciowych zaokrąglają odczyty w górę lub w dół do najbliższej liczby całkowitej, link https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11312235/.

Błąd obserwatora może również wystąpić, jeśli badacz ma z góry założone pojęcie, jakie powinno być ciśnienie krwi, co prowadzi do arbitralnych korekt odczytów.

Kroki zapobiegawcze

Kluczową metodą jest zapewnienie, aby osoby oceniające wyniki nie wiedziały o stanie narażenia uczestników badania. Może to dotyczyć losowych badań kontrolowanych, w których osobie przypisano określoną interwencję, a także badań obserwacyjnych, które śledzą postępy uczestników badania z różnymi ekspozycjami.

Strategie mogą również obejmować odpowiednie szkolenie obserwatorów w zakresie rejestrowania wyników, identyfikowania potencjalnych konfliktów przed rozpoczęciem rejestracji oraz jasnego określania metod, narzędzi i ram czasowych zbierania danych.

Kolejnym aspektem prewencyjnym jest szkolenie obserwatorów badania, aby byli świadomi swoich uprzedzeń i nawyków, aby poprawić dokładność. W jednym z badań nad ciśnieniem krwi przyjrzano się procedurom treningowym zaprojektowanym w celu zmniejszenia uprzedzeń obserwatorów i czasu ich trwania.

Badanie wykazało, że pielęgniarki wykazywały uprzedzenia w podawaniu zbyt niskiego lub zawyżonego ciśnienia krwi; szkolenie zmniejszyło zróżnicowanie między pielęgniarkami, ale różnice pozostały i nie zostały zmienione przez trening w różnych punktach czasowych.

Chociaż efekt obserwatora może zostać zmniejszony, jest prawdopodobne, że stronniczość zawsze pozostanie, a badacze powinni być tego świadomi podczas analizy i oceny danych.

komentarz opinie przykład

Zachęcam do podzielenia się swoimi opiniami i doświadczeniem w komentarzach.

Teraz chciałbym usłyszeć, co masz do powiedzenia:

Czego nauczyłeś się z dzisiejszego wpisu?

Co najbardziej Ciebie szokuje w tym jak efekt obserwatora może wpływać na ważne dla Ciebie wyniki?

A może masz pytanie dotyczące czegoś z opisanych reguł.

Tak czy inaczej, podziel się swoimi przemyśleniami w sekcji komentarzy poniżej.

doktorant Rafał Szrajnert
doktorant Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert to doktorant (PhD) specjalizujący się w zarządzaniu i marketingu. Ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.

Zapisz się na newsletter.

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.
Zapisz się na newsletter.