Efekt status quo psychologia. Jak odchylenie od statusu quo wpływa na Twoje decyzje

efekt potwierdzenia
Efekt potwierdzenia, błąd konfirmacji, strategia konfirmacyjna- Dlaczego odrzucamy dowody?
18 grudnia, 2020
efekt benjamina franklina
Efekt Benjamina Franklina: (efekt wyświadczonej przysługi) zaskakująca psychologia postępowania z hejterami
18 grudnia, 2020

Efekt status quo psychologia. Jak odchylenie od statusu quo wpływa na Twoje decyzje

status quo

Status quo (czytaj status kwo) – w psychologii i innych naukach społecznych: stały stan rzeczy.

status quo

Efekt status quo ( z ang status quo bias) jest jednym z rodzajów uprzedzeń poznawczych, które wiążą się z tym, że ludzie wolą, aby rzeczy pozostały takie, jakie są lub, żeby obecny stan rzeczy pozostawał taki sam. To uprzedzenie może mieć wpływ na ludzkie zachowanie, ale jest również przedmiotem zainteresowania z innych dziedzin, w tym socjologii, polityki i ekonomii.

Będąc świadomym tego, jak efekt status quo wpływa na Twoje decyzje i zachowania, możesz szukać sposobów na zmniejszenie uprzedzeń w wyborach, których dokonujesz każdego dnia.

Tłumacząc z angielskiego moglibyśmy mówić uprzedzenie status quo, błąd status quo, czy stronniczość, ale w Polskich tłumaczeniach i książkach używa się pojęcia efekt.

Efekt status quo psychologia. Jak odchylenie od statusu quo wpływa na Twoje decyzje 1

Status quo psychologia

Zmiana może być przerażająca dla wielu ludzi i być może dlatego wielu woli, aby rzeczy po prostu pozostały takie, jakie są. W psychologii tendencja ta nazywana jest uprzedzeniem/efekt status quo, rodzajem błędów poznawczych, w których ludzie preferują obecny stan rzeczy. Kiedy zachodzą zmiany, ludzie mają tendencję do postrzegania ich jako straty lub szkody.

Efekt status quo może uodpornić ludzi na zmiany, ale może też mieć potężny wpływ na podejmowane przez nich decyzje.

Lęk przed zmianą i nieznanym oraz przywiązanie do dotychczasowej sytuacji i trybu życia prowadzi czasem do zaskakujących decyzji życiowych, np. żona, która trwa przy mężu alkoholiku i tyranie, bezrobotny, który żyje na granicy wegetacji, ale nie chce podjąć żadnej pracy.

Termin „status quo bias” został po raz pierwszy wprowadzony przez badaczy Williama Samuelsona i Richarda Zeckhausera w 1988 roku.

W serii eksperymentów Samuelson i Zeckhauser odkryli, że ludzie wykazują nieproporcjonalne preferencje co do wyborów, które utrzymują status quo. Badano zachowanie w sytuacjach, z którymi borykają się osoby fizyczne, menedżerowie i urzędnicy państwowi.

Opierając się na wynikach, badania wykazały silny efekt status quo w odpowiedziach.

Dokonując ważnego wyboru, ludzie chętniej wybierają opcję, która pozwoli utrzymać rzeczy w obecnym stanie.

Błąd status quo minimalizuje ryzyko związane ze zmianą, ale powoduje też, że ludzie tracą potencjalne korzyści, które mogą nawet przewyższać ryzyko.

Wyjaśnijmy to od strony psychologii

Dlaczego więc ludzie mają tak silne nastawienie do status quo? Szereg innych błędów poznawczych* potwierdza istnienie efektu status quo.

*szybkie wyjaśnienie: Błąd poznawczy – w poznaniu społecznym ogólne określenie wzorca nieracjonalnego spostrzegania rzeczywistości, mającego wpływ na ludzkie postawy, emocje, rozumowanie lub zachowania (działania). Badaniem błędów poznawczych zajmują się nauki społeczne. Natomiast heurystyki to uproszczone reguły wnioskowania. Ludzie automatycznie i bezwiednie posługują się nimi po to, aby wydawać szybkie sądy. Stosowanie heurystyk często prowadzi do wystąpienia błędów poznawczych.

Niechęć do straty

Rozważając swoje wybory, ludzie koncentrują się bardziej na tym, co mogą stracić, niż na tym, jakie korzyści mogą im przynieść. Zgodnie z teorią perspektywy, teorią ekonomii opracowaną przez badaczy Daniela Kahnemana i Amosa Tversky’ego w 1979 r., „Straty odczuwamy bardziej niż zyski”. Innymi słowy, potencjał strat jest znacznie bardziej widoczny w umysłach ludzi niż potencjał zysków.

Wpływ

Efekt status quo może mieć poważny wpływ na wiele różnych codziennych decyzji.

Na przykład zaczynając od błahych kwestii; możesz zamawiać to samo danie z menu za każdym razem, gdy odwiedzasz swoją ulubioną restaurację. Niektóre z nowszych pozycji w menu mogą wyglądać kusząco, ale wiesz, że będziesz zadowolony ze swojego starego ulubieńca.

Zamiast próbować nowego dania i ryzykować, że Ci się nie spodoba, wolisz trzymać się swojego wypróbowanego. Minimalizuje to ryzyko ewentualnych strat (niezadowolenia z tego, co zamówiłeś), ale także tracisz możliwe korzyści, takie jak znalezienie nowego ulubionego dania.

Pozostawanie przy obecnym dostawcy internetu to kolejny przykład tego, jak efekt status quo może wpływać na codzienne decyzje. Nawet jeśli inny dostawca może oferować szybszy internet po niższej cenie, znasz już stawki, opcje i obsługę klienta oferowane przez obecnego dostawcę.

Błąd statusu quo może skłonić Cię do pozostania u obecnego dostawcy, aby zachować stan rzeczy, zamiast ryzykować nieznaną, ale potencjalnie lepszą opcję usług.

Status quo może mieć również wpływ na ważniejsze wybory życiowe, które mogą mieć wpływ na Twoje finanse, wybory polityczne, a nawet zdrowie.

Na przykład stronniczość ta jest często wykorzystywana do wyjaśnienia, dlaczego ludzie nie wykorzystują możliwości inwestycyjnych i oszczędności.

Zamiast lokować swoje pieniądze w inwestycjach obarczonych pewnym ryzykiem, ludzie często pozostawiają swoje pieniądze na nisko oprocentowanych kontach oszczędnościowych, czy lokatach. Status quo prowadzi ludzi do utrzymania obecnej sytuacji finansowej, zamiast ryzykować poprawę swoich perspektyw finansowych.

W polityce status quo jest również często używany do wyjaśnienia konserwatywnego sposobu myślenia.

Ludzie, którzy identyfikują się jako konserwatyści, zwykle koncentrują się na utrzymaniu tradycji i utrzymaniu rzeczy takimi, jakimi są. Pozwala to uniknąć ryzyka związanego ze zmianą, ale także pomija ewentualne korzyści, jakie zmiana może przynieść.

Status quo może również mieć wpływ na wybory zdrowotne, których ludzie dokonują. Jedno z badań wykazało, że mając wybór między obecnym lekiem a jeszcze lepszym, ludzie mają tendencję do wybierania obecnego leku.

Zamiast ryzykować wypróbowanie nieznanego medykamentu, który może mieć nieznane skutki, ludzie wolą trzymać się tego, co znają, nawet jeśli potencjalnie nie jest to tak dobre, jak alternatywy.

Oczywiście, podobnie jak wiele innych błędów poznawczych, efekt status quo ma swoje zalety.

Ponieważ zapobiega podejmowaniu ryzyka, stronniczość zapewnia pewien stopień ochrony.

Jednak to unikanie ryzyka może mieć również negatywne skutki, jeśli alternatywy faktycznie zapewniają większe bezpieczeństwo i korzyści niż obecny stan rzeczy.

komentarz opinie przykład

Zachęcam do podzielenia się swoimi opiniami i doświadczeniem w komentarzach.

Teraz chciałbym usłyszeć, co masz do powiedzenia:

Czego nauczyłeś się z dzisiejszego wpisu?

Co najbardziej Ciebie szokuje w tym jak ekonomia behawioralna wpływa na nasze życie?

A może masz pytanie dotyczące czegoś z opisanych reguł.

Tak czy inaczej, podziel się swoimi przemyśleniami w sekcji komentarzy poniżej.

Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert to doktorant (PhD) specjalizujący się w zarządzaniu i marketingu. Ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.

Zapisz się na newsletter.

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.
Zapisz się na newsletter.