fbpx

Poziomy gotowości technologicznej. Ciekawe wiadomości o TRL.

poziomy gotowosci technologicznej

Poziomy gotowości technologicznej (ang. TRLtechnology readiness levels) to metoda szacowania dojrzałości technologii na etapie nabywania programu, opracowana w NASA w latach siedemdziesiątych.

Zastosowanie TRL umożliwia spójne, jednolite dyskusje na temat dojrzałości technicznej w różnych rodzajach technologii. TRL określa się podczas oceny gotowości technologicznej (TRA- Technology Readiness Assessment), która bada koncepcje programu, wymagania technologiczne i wykazane możliwości technologiczne.

TRL oparte są na skali od 1 do 9, przy czym 9 jest najbardziej dojrzałą technologią.

Departament Obrony USA stosował skalę do zamówień od wczesnych lat 2000.

Do 2008 r. skala była również używana w Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA- European Space Agency), o czym świadczy ich podręcznik- ESA handbook link.

Komisja Europejska zaleciła finansowanym przez UE projektom badawczym i innowacyjnym przyjęcie skali w 2010 r.

TRL zostały w konsekwencji wykorzystane w 2014 r. w programie UE „Horyzont 2020”.

W 2013 r. skala TRL została dodatkowo potwierdzona przez normę ISO 16290: 2013.

Szeroka krytyka przyjęcia skali TRL przez Unię Europejską została opublikowana w czasopiśmie The Innovation Journal, stwierdzając, że „konkretność i wyrafinowanie skali TRL stopniowo zmniejszało się, gdy jej użycie wykraczało poza pierwotny kontekst (programy kosmiczne)”.

Historia

Poziomy gotowości technologicznej zostały pierwotnie opracowane w NASA w 1974 r. i formalnie zdefiniowane w 1989 r. Oryginalna definicja obejmowała siedem poziomów, ale w latach 90. NASA przyjęła obecną dziewięciopoziomową skalę, która następnie zyskała szeroką akceptację.

Metodologię TRL opracował Stan Sadin w centrali NASA w 1974 r.

Siły powietrzne Stanów Zjednoczonych przyjęły stosowanie poziomów gotowości technologicznej w latach 90.

W 1995 r. John C. Mankins z NASA napisał artykuł, który omawiał wykorzystanie TRL przez NASA, rozszerzył skalę i zaproponował rozszerzone opisy dla każdego TRL.

W 1999 r. Ogólne Biuro Rachunkowe (General Accounting Office -GAO) Stanów Zjednoczonych wydało wpływowy raport, w którym zbadano różnice w przejściu technologii między DOD a sektorem prywatnym.

W Unii Europejskiej Europejska Agencja Kosmiczna przyjęła skalę TRL w połowie 2000 roku. Jej podręcznik jest ściśle zgodny z definicją TRL dla NASA.

Obecne poziomy gotowości technologicznej – definicje

TRL według NASA:

The current nine-point NASA scale is: Obecna dziewięciopunktowa skala NASA to:
TRL 1 – Basic principles observed and reported TRL 1 – Podstawowe zasady przestrzegane i zgłaszane
TRL 2 – Technology concept and/or application formulated TRL 2 – Opracowano koncepcję technologii i / lub aplikację
TRL 3 – Analytical and experimental critical function and/or characteristic proof-of concept TRL 3 – Analityczna i eksperymentalna funkcja krytyczna i / lub charakterystyczny dowód koncepcji
TRL 4 – Component and/or breadboard validation in laboratory environment TRL 4 – Walidacja w środowisku laboratoryjnym
TRL 5 – Component and/or breadboard validation in relevant environment TRL 5 – Walidacja w odpowiednim środowisku
TRL 6 – System/subsystem model or prototype demonstration in a relevant environment (ground or space) TRL 6 – Prezentacja modelu systemu / podsystemu lub prototypu w odpowiednim środowisku (naziemnym lub kosmicznym)
TRL 7 – System prototype demonstration in a space environment TRL 7 – Demonstracja prototypu systemu w środowisku kosmicznym
TRL 8 – Actual system completed and „flight qualified” through test and demonstration (ground or space) TRL 8 – Rzeczywisty system ukończony i „zakwalifikowany do lotu” poprzez testy i demonstracje (naziemne lub kosmiczne)
TRL 9 – Actual system „flight proven” through successful mission operations TRL 9 – Rzeczywisty system „sprawdzony w locie” dzięki udanym operacjom

TRL według UE:

The TRLs in Europe are as follows: TRL w Europie są następujące:
TRL 1 – Basic principles observed TRL 1 – Przestrzegane podstawowe zasady- zaobserwowano i opisano podstawowe zasady danego zjawiska
TRL 2 – Technology concept formulated TRL 2 – Opracowano koncepcję technologii lub jej przyszłe zastosowanie
TRL 3 – Experimental proof of concept TRL 3 – Eksperymentalny dowód koncepcji – potwierdzono analitycznie i eksperymentalnie krytyczne funkcje lub koncepcje technologii
TRL 4 – Technology validated in lab TRL 4 – Technologia zatwierdzona w laboratorium – zweryfikowano komponenty technologii lub podstawowe jej podsystemy w warunkach laboratoryjnych
TRL 5 – Technology validated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) TRL 5 – Technologia zatwierdzona w odpowiednim środowisku (środowisko istotne przemysłowo w przypadku kluczowych technologii wspomagających). Zweryfikowano komponenty lub podstawowe podsystemy technologii w środowisku zbliżonym do rzeczywistego
TRL 6 – Technology demonstrated in relevant environment (industrially relevant environment in the case of key enabling technologies) TRL 6 – Technologia zademonstrowana w odpowiednim środowisku (środowisko istotne przemysłowo w przypadku kluczowych technologii wspomagających). Dokonano demonstracji prototypu lub modelu systemu albo podsystemu technologii w warunkach zbliżonych do rzeczywistych
TRL 7 – System prototype demonstration in operational environment TRL 7 – Demonstracja prototypu systemu w środowisku operacyjnym
TRL 8 – System complete and qualified TRL 8 – System kompletny i kwalifikowany, zakończono badania i demonstrację ostatecznej formy technologii
TRL 9 – Actual system proven in operational environment (competitive manufacturing in the case of key enabling technologies; or in space) TRL 9 – Rzeczywisty system sprawdzony w środowisku operacyjnym (konkurencyjna produkcja w przypadku kluczowych technologii wspomagających lub w przestrzeni kosmicznej). sprawdzenie technologii w warunkach rzeczywistych odniosło zamierzony efekt

Poziom gotowości technologicznej, jak go ocenić?

Kalkulator poziomu gotowości technologicznej został opracowany przez siły powietrzne Stanów Zjednoczonych, link do tej prezentacji.

To narzędzie jest standardowym zestawem pytań zaimplementowanych w programie Microsoft Excel, który wyświetla graficznie osiągnięte TRL.

To narzędzie ma na celu przedstawienie zarysu dojrzałości technologii w danym momencie.

Model zarządzania programem technologicznym (Technology Program Management Model) został opracowany przez armię Stanów Zjednoczonych.

TPMM to oparty na TRL model działań o wysokiej wierności, który zapewnia elastyczne narzędzie zarządzania, które pomaga menedżerom w planowaniu, zarządzaniu i ocenie ich technologii pod kątem udanej transformacji technologii.

Model zapewnia podstawowy zestaw działań obejmujących zadania inżynierii systemów i zarządzania programem, które są dostosowane do celów rozwoju technologii i celów zarządzania. To podejście jest kompleksowe, ale konsoliduje złożone działania, które są istotne dla rozwoju i przejścia konkretnego programu technologicznego w jeden zintegrowany model.

Poziomy gotowości technologicznej- kiedy się je używa

Podstawowym celem wykorzystania poziomów gotowości technologii jest pomoc kierownictwu w podejmowaniu decyzji dotyczących rozwoju i przejścia technologii.

Należy to postrzegać jako jedno z kilku narzędzi niezbędnych do zarządzania postępem prac badawczo-rozwojowych w organizacji.

Wśród zalet TRL:

  • Zapewnia wspólne zrozumienie statusu technologii
  • Zarządzanie ryzykiem
  • Służy do podejmowania decyzji dotyczących finansowania technologii
  • Służy do podejmowania decyzji dotyczących przejścia technologii

Niektóre cechy TRL, które ograniczają ich użyteczność:

  • Gotowość niekoniecznie musi odpowiadać stosowności lub dojrzałości technologicznej
  • Dojrzały produkt może mieć większą lub mniejszą gotowość do użycia w określonym kontekście systemowym niż produkt o niższej dojrzałości
  • Należy wziąć pod uwagę wiele czynników, w tym znaczenie środowiska operacyjnego produktów dla danego systemu, a także niedopasowanie architektoniczne systemu produktu

Obecne modele TRL zwykle pomijają czynniki negatywne. Zaproponowano już uwzględnienie takich czynników w ocenach.

W przypadku złożonych technologii obejmujących różne etapy opracowywania stworzono bardziej szczegółowy schemat o nazwie Matryca ścieżki gotowości technologicznej ( Technology Readiness Pathway Matrix ), od podstawowych jednostek po zastosowania w społeczeństwie.

To narzędzie ma na celu wykazanie, że poziom gotowości technologii opiera się na mniej liniowym procesie, ale na bardziej złożonej ścieżce jej zastosowania w społeczeństwie.

Poziomy gotowości technologicznej, podsumowanie

Model TRL został wprowadzony przez NASA do prac badawczych i rozwojowych w dziedzinie technologii i systemów lotniczych oraz kosmicznych, czyli systemów charakteryzujących się wysokimi wymaganiami w zakresie niezawodności i odporności na ekstremalnie trudne warunki operacyjne.

Został on następnie przyjęty jako model odniesienia przez Departament Obrony USA w procesie pozyskiwania uzbrojenia i sprzętu wojskowego, oraz przez organizacje międzynarodowe takie jak NATO, Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) i Europejska Agencja Obrony (EDA)

mgr Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego , a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Po pierwsze, wreszcie ruszył długo wyczekiwany kanał YouTube! Link: https://www.youtube.com/channel/UCp3v4HZdCe_U1TBdjtrPnVQ/videos

Po drugie, darmowy raport! ZOBACZ JAK ZWIĘKSZYLIŚMY RUCH NASZEGO KLIENTA O 326%!

Zapisz się na newsletter e-mail i pobierz darmowy raport.

Po pierwsze, wreszcie ruszył długo wyczekiwany kanał YouTube! Link: https://www.youtube.com/channel/UCp3v4HZdCe_U1TBdjtrPnVQ/videos Po drugie, darmowy raport! ZOBACZ JAK ZWIĘKSZYLIŚMY RUCH NASZEGO KLIENTA O 326%! Zapisz się na newsletter e-mail i pobierz darmowy raport.