Heurystyka dostępności (3 ciekawe badania)

efekt aureoli
Efekt aureoli (psychologia). Dlaczego efekt halo wpływa na to, jak postrzegamy innych
1 grudnia, 2020
Dysonans poznawczy
Dysonans poznawczy (cognitive dissonanse). Co to, 3 przykłady, manipulacja i ćwiczenie
15 grudnia, 2020

Heurystyka dostępności (3 ciekawe badania)

heurystyka dostępności
heurystyka dostępności

Która praca jest bardziej niebezpieczna – bycie policjantem czy drwalem? Podczas gdy głośne strzelaniny policyjne mogą sprawić, że myślisz, że gliniarze mają najbardziej niebezpieczną pracę, statystyki pokazują, że drwale są bardziej narażeni na śmierć w pracy niż gliniarze.

Jeśli chodzi o dokonywanie tego rodzaju osądów na temat względnego ryzyka lub niebezpieczeństwa, nasze mózgi polegają na wielu różnych strategiach podejmowania szybkich decyzji. To ilustruje to, co jest znane jako heurystyka dostępności, skrót myślowy, który pomaga w szybkich, ale czasami nieprawidłowych ocenach.

Co to jest heurystyka dostępności- definicja

Heurystyka dostępności opisuje naszą tendencję do wykorzystywania informacji, które przychodzą nam do głowy szybko i łatwo przy podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłości.

Istnieje wiele rodzajów skrótów myślowych, ale powszechny polega na poleganiu na informacjach, które przychodzą do głowy szybko. Nazywa się to „dostępnością”. Jeśli szybko pomyślisz o wielu przykładach wydarzeń – takich jak strzelaniny policyjne – uwierzysz, że jest to częstsze.

Jak działa heurystyka dostępności

Kiedy próbujesz podjąć decyzję, wiele powiązanych wydarzeń lub sytuacji może natychmiast pojawić się na pierwszym planie twoich myśli.

W rezultacie możesz ocenić, że te zdarzenia są częstsze lub bardziej prawdopodobne niż inne.

Dajesz większą wiarygodność tym informacjom i masz tendencję do przeszacowywania prawdopodobieństwa wystąpienia podobnych rzeczy w przyszłości.

Na przykład, po obejrzeniu kilku doniesień prasowych o rabowaniu domów w godzinach kiedy wszyscy są w pracy, możesz stwierdzić, że okradanie posesji jest znacznie częstsze niż w rzeczywistości w Twojej okolicy.

Ten rodzaj heurystyki dostępności może być pomocny i ważny w podejmowaniu decyzji.

W obliczu konieczności podjęcia natychmiastowej decyzji, heurystyka dostępności pozwala ludziom szybko dojść do pewnego wniosku.

Może to być pomocne, gdy próbujesz podjąć decyzję lub ocenić otaczający Cię świat. Na przykład, czy powiedziałbyś, że w języku polskim jest więcej słów zaczynających się na literę t lub x?

Możesz spróbować odpowiedzieć na to pytanie, myśląc o jak największej liczbie słów zaczynających się od każdej litery.

Ponieważ możesz wymyślić więcej słów zaczynających się na t, możesz wtedy pomyśleć, że więcej słów zaczyna się na tę literę niż na x.

W tym przypadku heurystyka dostępności pozwoliła na poprawną odpowiedź.

Dlaczego tak się dzieje?

Heurystyka to „praktyczna zasada” lub skrót myślowy, który pomaga kierować naszymi decyzjami. Kiedy podejmujemy decyzję, heurystyka dostępności ułatwia wybór.

Jednak heurystyka dostępności podważa naszą zdolność do dokładnego oceniania prawdopodobieństwa pewnych zdarzeń, ponieważ nasze wspomnienia mogą nie być realistycznymi modelami do prognozowania przyszłych wyników.

Heurystyka dostępności i nieprawidłowe decyzje

Termin ten został po raz pierwszy użyty w 1973 roku przez laureatów nagrody Nobla, psychologów Amosa Tversky’ego i Daniela Kahnemana.

Zasugerowali, że heurystyka dostępności zachodzi nieświadomie i działa na zasadzie, że „jeśli o tym pomyślałeś, to musi być to ważne”.

Uważa się, że rzeczy, które przychodzą na myśl, są znacznie bardziej powszechne i dokładniejsze w odbiciu prawdziwego świata.

Jak wyjaśnili Tversky i Kahneman, jednym z najbardziej oczywistych przykładów heurystyki dostępności w działaniu jest wpływ łatwo dostępnych przykładów.

Badania

Istnienie heurystyki dostępności zostało eksperymentalnie potwierdzone i zinterpretowane w wielu badaniach na przykład:

  • Jednej grupie studentów pokazano listę nazwisk składającą się z 19 nazwisk sławnych mężczyzn i z 20 nazwisk mniej sławnych kobiet, a drugiej grupie listę składającą się z 19 nazwisk sławnych kobiet i 20 nazwisk mniej sławnych mężczyzn. Następnie zasłonięto nazwiska i poproszono o wypisanie zapamiętanych nazwisk. Tylko 15% osób badanych wypisało więcej nazwisk mniej znanych osób. W innym wariancie tego badania proszono o oszacowanie ilości kobiet i mężczyzn znajdujących się na liście. Ponad 80% badanych wskazało na tę płeć (że jest ich więcej), do której dopasowano sławniejsze postaci, pomimo że było ich na liście mniej.
  • Pięciu różnym grupom pokazano jedną z liter angielskiego alfabetu (K, L, N, R lub V) i poproszono osoby badane o oszacowanie, czy w języku angielskim jest więcej słów, które zaczynają się na daną literę, czy też więcej słów jest takich, w których występuje ona na trzecim miejscu (polski przykład dla litery T: Talerz i koTy). Ponad 70% badanych stwierdziło, że więcej jest takich słów, gdzie te litery występują na początku, a w rzeczywistości słów, w których te litery występują na trzecim miejscu, jest prawie dwa razy więcej. Po prostu łatwiej było znaleźć słowa zaczynające się na ta literę.
  • Inne wydarzenia pozostawiają po sobie silne wrażenie (ślad w pamięci), co daje ludziom szansę na przypomnienie ich sobie, kiedy podejmujemy decyzje. Tversky i Kahneman ujawnili tę tendencję w badaniu przeprowadzonym w 1983 r., w którym połowa uczestników została poproszona o odgadnięcie prawdopodobieństwa wystąpienia powodzi gdzieś w Ameryce Północnej, a drugą połowę zapytano o prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi. z powodu trzęsienia ziemi w Kalifornii. Z definicji prawdopodobieństwo powodzi w Kalifornii jest siłą rzeczy mniejsze niż w przypadku powodzi w całej Ameryce Północnej. Jednak uczestnicy stwierdzili, że prawdopodobieństwo powodzi w Kalifornii, wywołanej trzęsieniem ziemi, jest większe niż w całej Ameryce Północnej. Wyjaśnienie jest takie, że łatwiej sobie wyobrazić trzęsienie ziemi w Kalifornii. Łatwo wyobrazić sobie historię, która zaczyna się od znanego wydarzenia (trzęsienia ziemi), które powoduje powódź, w kontekście, który tworzy żywy obraz w głowie. Duży, niejednoznaczny obszar, taki jak cała Ameryka Północna, nie tworzy jasnego obrazu, więc prognoza nie ma trwałego mentalnego śladu.

Wyniki eksperymentów pokazały, że osoby badane kierują się w swoich sądach dostępnością danych w umyśle.

Łatwiej jest zauważyć, a potem sobie przypomnieć znane nazwiska, niż te mniej znane (pojawiają się często w TV, radiu, gazetach,jest do nich lepszy dostęp).

Podobnie łatwiej przypomnieć sobie słowa zaczynające się na jakąś literę, niż takie, w których dana litera jest na którymś miejscu w słowie

Typowe pułapki heurystyki dostępności

Podobnie jak inne heurystyki, heurystyka dostępności może być czasami przydatna.

Może to jednak prowadzić do problemów i błędów.

Doniesienia o uprowadzeniach dzieci, wypadkach lotniczych i wykolejeniach pociągów często prowadzą do przekonania, że ​​takie zdarzenia są znacznie bardziej typowe niż w rzeczywistości.

Na przykład po obejrzeniu filmu o katastrofie lotniczej możesz dojść do wniosku, że taki wypadek jest bardzo prawdopodobny.

Mimo tego iż według statystyk podróżowanie samolotem jest bezpieczniejsze niż codzienna jazda samochodem.

Ponadto im dłużej będziesz myślał o tym wydarzeniu, tym bardziej będzie ono dostępne w twoim umyśle i tym bardziej prawdopodobne, że w to uwierzysz.

Problem polega na tym, że pewne wydarzenia wydają się być bardziej widoczne w naszych umysłach niż inne.

Ponieważ wydarzenie jest tak niezwykłe, nabiera większego znaczenia, co prowadzi do błędnego założenia, że ​​zdarzenie jest znacznie częstsze niż w rzeczywistości.

Przykłady heurystyki dostępności

Oto kilka scenariuszy, w których może się to zdarzyć w Twoim codziennym życiu.

Po przeczytaniu artykułu o zwycięzcach loterii zaczynasz przeceniać własne prawdopodobieństwo wygrania.

Zaczynasz wydawać co tydzień więcej pieniędzy niż powinieneś na losy i kupony loterii.

Po obejrzeniu wiadomości o bezrobociu możesz zacząć wierzyć, że grozi ci zwolnienie. Zaczynasz się przez to martwić, że zostaniesz zwolniony.

Po obejrzeniu wiadomości o uprowadzeniach dzieci, zaczynasz wierzyć, że takie tragedie są dość powszechne.

Nie pozwalasz dziecku bawić się sam na dworze i nigdy nie pozwalasz odejść od oczu.

Po obejrzeniu kilku programów telewizyjnych o atakach rekinów zaczynasz myśleć, że takie zdarzenia są stosunkowo częste.

Wyjeżdżając na wakacje, unikasz pływania w oceanie, ponieważ uważasz, że prawdopodobieństwo ataku rekina jest wysokie.

Dlaczego jest ważna?

Heurystyka dostępności ma poważne konsekwencje w większości dziedzin zawodowych i wielu aspektach życia codziennego.

Ludzie podejmują tysiące decyzji dziennie, a czynniki takie jak relacje w mediach, reakcje emocjonalne i żywe obrazy mają większy wpływ, niż miałoby to w całkowicie racjonalnych obliczeniach.

Świadomość naszych wewnętrznych uprzedzeń może stanowić zabezpieczenie przed błędnym rozumowaniem, niezamierzoną dyskryminacją lub kosztownymi błędami w inwestycjach i decyzjach biznesowych.

Jak tego uniknąć?

Heurystyka dostępności jest etykietą dla podstawowej funkcji poznawczej oszczędzania wysiłku umysłowego, przez który często przechodzimy.

Niestety, sama wiedza o tym, jak działa, nie wystarczy, aby to całkowicie przezwyciężyć.

Heurystyka dostępności opisuje zachowanie wynikające z licznych skrótów, które nasz mózg tworzy w celu przetworzenia wszystkich informacji o świecie.

Chociaż sama świadomość nie może zmienić procesu myślowego, jest ona niezbędna do wspierania i wdrażania polityk uwzględniających heurystykę.

Podejmowanie kroków w celu rozpoznania i sprawdzenia heurystyki dostępności ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia sprawiedliwego traktowania w obszarach, od regulacji prawa, przez zapobieganie dyskryminacji, po pociąganie mediów do odpowiedzialności.

Myślenie: System 1 i System 2

W praktyce zapewnienie przemyślanej i rygorystycznej analizy jest wyzwaniem. Heurystyka dostępności jest wszędzie, więc unikanie jej skutków wymaga tego, co Daniel Kahneman i Amos Tversky, dwaj pionierzy w dziedzinie nauk behawioralnych, określali jako „myślenie Systemu 2”.

System 2 odnosi się do mentalnej sieci, która jest zaangażowana w przemyślane, ostrożne i refleksyjne podejmowanie decyzji.

W przeciwieństwie do Systemu 1, który jest szybki i automatyczny.

Heurystyka dostępności działa na Systemie 1, ponieważ po dokładnej refleksji ludzie są w stanie zdać sobie sprawę, że ich szybkie szacowania i przybliżenia prawdopodobnych wyników są wypaczone.

Przezwyciężenie heurystyki dostępności wymaga aktywacji myślenia Systemu 2.

Często jest to łatwiejsze do zrobienia w zbiorowym podejmowaniu decyzji, ponieważ inni mogą wyłapać przypadki, w których ktoś jest urzeczony powierzchownie przekonującymi (ale ostatecznie fałszywymi) informacjami.

Heurystyka dostępności podsumowanie

Heurystyki odgrywają ważną rolę w podejmowaniu decyzji i działaniu na podstawie informacji w otaczającym nas świecie.

Heurystyka dostępności może być pomocnym narzędziem, ale należy również pamiętać, że czasami może ona prowadzić do nieprawidłowych ocen.

To, że coś tkwi w twojej pamięci, niekoniecznie oznacza, że jest bardziej powszechne, więc przy podejmowaniu decyzji warto polegać na wielu narzędziach i strategiach podejmowania decyzji.

Zachęcam do podzielenia się swoimi opiniami i doświadczeniem w komentarzach.

Teraz chciałbym usłyszeć, co masz do powiedzenia:

Czego nauczyłeś się z dzisiejszego wpisu?

A może masz pytanie dotyczące czegoś z badania.

Tak czy inaczej, podziel się swoimi przemyśleniami w sekcji komentarzy poniżej.

Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert to doktorant (PhD) specjalizujący się w zarządzaniu i marketingu. Ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce. Profil działalności to: -doradztwo marketingowe -konsulting marketingowy -szkolenia, kursy -doradztwo biznesowe (psychologia, coaching) -marketing (seo, reklamy CPA, PPC)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Hej, koniecznie zobacz nowy film na YouTube (piramidy finansowe w Polsce + AMBER GOLD): link

Podaj imię i adres email, aby przejść dalej

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.
Zapisz się na newsletter.

Zapisz się i otrzymuj ciekawe informacje!

Udostępnij!