Wynalazek, patent- co to jest, jak chronić i na jak długo (kompendium)

wynalazek

Procedura uzyskiwania ochrony na wynalazek

Patenty i prawa ochronne przekładają się na uzyskiwanie przewagi konkurencyjnej na rynku.

Patent na wynalazek jest prawną formą ochrony rozwiązań technicznych. Dają nam one legalny monopol na dane rozwiązanie. W związku z tym zgłoszenie wynalazku musi spełniać ściśle określone wymagania.

Szybki przykład na start.

Grupa konstruktorów wynalazła innowacyjny silnik samolotowy. Wynalazkiem zainteresowała się duża firma motoryzacyjna, która odkupiła patent od konstruktorów za kilka milionów PLN.

Uzyskanie patentów ma charakter terytorialny. Oznacza to że obowiązuje tylko w kraju w którym prawo zostało udzielone.

Zgodnie z polskim prawem osoba mająca siedzibę lub miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej Polskiej powinna dokonać pierwszego zgłoszenia wynalazku lub wzoru użytkowego w UPRP.

Każdy, kto dokonał prawidłowego zgłoszenia wynalazku (albo jego następca prawny) korzysta, w celu dokonania zgłoszenia w innych państwach, z prawa pierwszeństwa w okresie 12 miesięcy od daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia wynalazku.

Na wniosek zgłaszającego UPRP wydaje dowód dokonania zgłoszenia (tzw. dowód pierwszeństwa).

Postępowania związane z uzyskiwaniem ochrony możemy podzielić według zasięgu terytorialnego.

Procedura krajowaMożliwość uzyskania ochrony w państwie, w którego urzędzie patentowym dokonano zgłoszenia np. w Polsce
Procedura regionalnaMożliwość uzyskania ochrony w wybranych państwach regionu, w którego urzędzie patentowym dokonano zgłoszenia np. w EPO
Procedura międzynarodowaMożliwość ubiegania się o ochronę w wielu państwach/regionach z całego świata za pomocą jednej procedury prowadzonej przez Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO)

Poprzez zgłoszenie patentowe w Europejskim Urzędzie Patentowym można ubiegać się o patent w wybranych państwach należących do Europejskiej Organizacji Patentowej z możliwością rozszerzenia na dodatkowe państwa.

Procedura przed EPO może być prowadzona w języku angielskim, niemieckim lub francuskim.

Warunkiem walidowania patentu w wybranych państwach jest złożenie jego tłumaczeń oraz ewentualne uiszczenie stosownych opłat.

Zasięg patentu europejskiego (proszę na bieżąco monitorować kraje gdyż zmienia się ich lista):

Patent europejski może obejmować następujące państwa: Albania, Austria, Belgia, Bulgaria, Chorwacja, Cypr. Czecny, Dania, Eszonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Macedonia Północna, Malta, Monako, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, San Marino, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Turcja, Wągry, Wielka Brytania, Włochy.

Patent europejski może być ponadto walidowany w następujących państwach: Kambodża, Maroko, Mołdawia, Tunezja.

Poprzez międzynarodowe zgłoszenie patentowe w Światowej Organizacji Własności Przemysłowej (WIPO) można ubiegać się o patent lub prawo ochronne na wzór użytkowy w wielu państwach czy regionach z pomocą jednej procedury.

Obecnie Układam o Współpracy Patentowej (PCT) objęta jest 191 państw.

Procedura międzynarodowa może być prowadzona przez UPRP w ramach Wyszehradzkiego Instytutu Patentowego (VPI).

Procedura przed WIPO może być prowadzona w języku polskim (pod warunkiem późniejszego dostarczenia tłumaczenia na jeden z oficjalnych języków WIPO) lub angielskim.

Wybór państw, w których zgłaszający chce ubiegać się o ochronę, może być odłożony w czasie nawet do 30 miesięcy od daty pierwszeństwa.

Po etapie badania międzynarodowego zgłoszenie rozbija się na wiązkę zgłoszeń krajowych i regionalnych w wybranych państwach czy regionach.

Następnym etapem jest faza krajowa polegająca na badaniu zgłoszenia przez urzędy krajowe/ regionalne pod względem formalnym i merytorycznym.

Decyzję o udzieleniu bądź odmowie udzielenia patentu podejmują urzędy krajowe/regionalne.

Cała procedura zabiera sporo czasu, jeśli nie chcesz czekać to istnieje pewne rozwiązanie:

Patent Prosecution Highway, w skrócie PPH – https://www.jpo.go.jp/e/toppage/pph-portal/index.html

Akty prawne które musisz znać:

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej – http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010490508/U/D20010508Lj.pdf

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych – http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20011021119/O/D20011119.pdf

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych – http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010901000/O/D20011000.pdf

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin – http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20160001482/O/D20161482.pdf

Definicje:

Na wynalazki udzielane są patenty.

Patent trwa 20 lat od daty zgłoszenia.


Wynalazek nie posiada definicji legalnej. Ale posłużmy się kilkoma innymi definicjami.

Definicja z orzecznictwa: wynalazek polega na nowym rozwiązaniu technicznym pewnego problemu i znalezieniu nowego sposobu wykorzystania materii, służącego zaspokojeniu praktycznych potrzeb człowieka, przy czym chodzi o nowość absolutną, nie ograniczoną miejscem ani czasem (wyrok WSA w Warszawie 19.10.2004 r. sygn. akt II SA3709/3).

Definicja doktrynalna:

Definicja ustawowa patentu: patenty są udzielane bez względu na dziedzinę techniki, na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania (art 24pwp).

Wynalazkiem jest rozwiązanie o charakterze technicznym ukierunkowane na zaspokojenie praktycznych potrzeb za pomocą nowych sposobów oddziaływania na materię lub wykorzystania jej właściwości, podające w sposób zupełny i kompletny reguły postępowania, które gwarantują osiągnięcie zamierzonego rezultatu. J. Szwaja. „System prawa własności intelektualnej tom 3: „Prawo wynalazcze, Polska Akademia Nauk. Instytut Państwa i Prawa, Wrocław 1990, s.29-32.

Zgodnie z art. 30 pwp uprawniony z patentu może uzyskać patent na ulepszenie lub uzupełnienie wynalazku, które posiada cechy wynalazku, a nie może być stosowane samoistnie (patent dodatkowy). Można również uzyskać patent dodatkowy do już uzyskanego patentu dodatkowego.

  • Wynalazek objęty patentem dodatkowym musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi zdolności patentowej
  • Nie jest możliwe uzyskanie patentu dodatkowego na rozwiązanie stanowiące przykład zastosowania zdefiniowanego zastrzeżeniami patentu głównego wynalazku.
  • Patent dodatkowy może zostać przekształcony w „zwykły patent”.

W przypadku udzielenia patentu dodatkowego za ochronę wynalazku do dnia wygaśnięcia
patentu głównego wnosi się jednorazową opłatę.

Jeżeli patent dodatkowy stanie się zwykłym patentem, pobiera się opłaty okresowe, poczynając od okresu ochrony następującego po ustaniu patentu głównego, w wysokości, jaka przypadałaby za ten okres i dalsze okresy ochrony wynalazku stanowiącego przedmiot
patentu głównego.

Dodatkowe prawo ochronne dla produktów leczniczych oraz produktów ochrony roślin jest odrębnym od patentu prawe ochronnym, którego potwierdzeniem jest wydawane przez UPRP dodatkowe świadectwo ochronne.

SPC stanowi rekompensatę wieloletnich badań w celu wprowadzenia do obrotu leków i środków ochrony roślin.

Warunki udzielania

  • patent podstawowy musi być w mocy w chwil składania wniosku,
  • wydanie ważnego zezwolenia na obrót produktem leczniczym,
  • produkt nie był uprzednio przedmiotem dodatkowego świadectwa ochronnego,
  • zezwolenie na obrót produktem leczniczym jest pierwszym zezwoleniem na obrót danym produktem.

Okres ważności

  • Dodatkowe świadectwo ochronne staje się skuteczne z końcem prawnie ustalonego okresu ważności patentu podstawowego i pozostaje w mocy przez okres równy okresowi, jaki upłynął między datą dokonania zgłoszenia o patent podstawowy i datą wydania pierwszego zezwolenia na wprowadzenie produktu do obrotu, pomniejszonemu o okres 5 lat.
  • Okres ważności świadectwa nie może przekroczyć 5 lat od daty, od której stało się skuteczne.
  • Okres ochrony może być wydłużony o 6 miesięcy dla leków pediatrycznych.

Wymogi dla uzyskania ochrony (patent)

Aby patent został udzielony muszą być spełnione następujące 4 wymogi:

Wymóg 1- kryterium nowości

  • Art 25 pwp.
  • Wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki
  • Stan techniki – wszystko, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób oraz informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Za zgłoszenia ogłoszone w sposób określony w ustawie uznaje się opublikowane zgłoszenia polskie | opublikowane zgłoszenia europejskie, w których Rzeczpospolita Polska została wyznaczona jako kraj ochrony.
  • Ulga w nowości – możliwość udzielenia patentu na wynalazek, jeżeli jego ujawnienie nastąpiło nie wcześniej niż sześć miesięcy przed dniem dokonania zgłoszenia i było spowodowane oczywistym nadużyciem w stosunku do zgłaszającego lub jego poprzednika prawnego.

Wymóg 2- techniczny charakter

  • Wynalazkiem jest rozwiązanie o charakterze technicznym.
  • Przedmiotem zgłoszenia może być wynalazek opisujący wytwór materialny (bezpostaciowy lub ukształtowany przestrzennie) nadający się do wykorzystania, określony za pomocą cech technicznych odnoszących się do jego budowy (cech konstrukcyjnych urządzenia) lub składu (składu substancji) bądź określonego technicznego oddziaływania na materię — w szczególności sposobu postępowania (zespołu czynności technicznych), bądź nowego zastosowania znanego wytworu.
  • Charakteru technicznego nie ma działalność artystyczna albo czysto teoretyczna, która nie oddziałuje na materię. Jeśli jednak pewne rozwiązania czy metody nieposiadające charakteru technicznego zostaną urzeczywistnione w sposób techniczny, przez fizyczne lub chemiczne oddziaływanie na materię, wówczas mogą stanowić przedmiot zgłoszenia.
  • Istnieją jeszcze rozwiązania nieposiadające technicznego charakteru które omówimy w dalszej części szkolenia odnośnie wyłączeń i wykluczeń z ochrony.

Wymóg 3- poziom wynalazczy

  • Art.26 pwp.
  • Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki.
  • Przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej w dacie, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.

Wymóg 4- przemysłowa stosowalność

  • Art. 27 pwp.
  • Wynalazek uważa się za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskany wytwór lub wykorzystywany sposób, w rozumieniu technicznym, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej, nie wykluczając rolnictwa.
  • Wynalazek można uznać za mogący nadawać się do stosowania, gdy konkretne rozwiązanie techniczne jest zupełne, należycie ujawnione, użyteczne społecznie i gwarantuje ono powtarzalność rezultatu (wyrok WSA z dnia 21 września 2004 r. sygn. Il SA 2896/03).

Wyłączenia i wykluczenia z ochrony

Za wynalazki nie uważa się w szczególności:

  • Odkryć, teorii naukowych, metod matematycznych;
  • Wytworów o charakterze jedynie estetycznym;
  • Schematów, zasad i metod przeprowadzania procesów myślowych, rozgrywania gier lub prowadzenia działalności gospodarczej;
  • Programów komputerowych;
  • Przedstawienia informacji.

Powyższych rozwiązań nie uważa się za wynalazki, o ile zgłoszenie dotyczy wymienionych rozwiązań jako takich (tj. jeżeli zgłoszenie dotyczy tylko wymienionych rozwiązań, innymi słowy, jeżeli zgłoszenie oprócz wymienionych rozwiązań nie zawiera żadnych cech technicznych). Wymienione wyżej rozwiązania jako takie uważa się za nieposiadające technicznego charakteru.

Za wynalazki nie uważa się także:

  • Wytworów lub sposobów sprzecznych z zasadami nauki np. perpetuum mobile, magiczna różdżka;
  • Ciała ludzkiego, w różnych jego stadiach formownia się i rozwoju oraz zwykłego odkrycia jednego z jego elementów, włącznie z sekwencją lub częściową sekwencją genu.

Część wynalazków jest wykluczana z ochrony

  1. Wynalazki, których wykorzystanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, np.
  • Sposoby klonowania ludzi.
  • „Sposoby modyfikacji tożsamości genetycznej linii zarodkowej człowieka.
  • Stosowanie embrionów ludzkich do celów przemysłowych lub handlowych.
  • Sposoby modyfikacji tożsamości genetycznej zwierząt, które mogą powodować u nich cierpienia, nie przynosząc żadnych istotnych korzyści medycznych dla człowieka lub zwierzęcia.

2. Odmiany roślin lub rasy zwierząt oraz czysto biologiczne sposoby hodowli roślin lub zwierząt, a także wytwory uzyskiwane takimi sposobami.

Wyłączne prawo hodowcy do odmiany roślin jest oddzielną formą ochrony. Ochrony takiej udziela w trybie krajowym Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBOR) lub w trybie unijnym Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO).

3. Sposoby leczenia ludzi i zwierząt metodami chirurgicznymi lub terapeutycznymi oraz sposoby diagnostyki stosowane na ludziach lub zwierzętach.

Zgłoszenie wynalazku

Chcąc opatentować wynalazek musimy przygotować następujące dokumenty:

  • Podanie
  • Opis
  • Zastrzeżenie lub zastrzeżenia patentowe.
  • Rysunek lub rysunki (jeżeli są one pomocne do zrozumienia wynalazku)
  • Skrót opisu
  • Pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej (pod warunkiem działania w sprawie pełnomocnika)
  • Wykaz sekwencji nukleotydów lub aminokwasów w postaci elektronicznej zgodnie z normą Światowej Organizacji Własności intelektualnej ST. 25 dostarczony w formacie umożliwiającym dalsze elektroniczne, tekstowe przetwarzanie danych, jeżeli zgłoszenie ujawnia takie sekwencje.

Pierwszeństwo konwencjonalne

Jeśli zgłaszający chce skorzystać z pierwszeństwa według daty pierwszego prawidłowego zgłoszenia wynalazku kraju (będącym stroną konwencji paryskiej lub kraju niebędący stroną konwencji paryskiej, ale będącym członkiem Światowej Organizacji Handlu) jeżeli od tej daty zgłoszenie w Urzędzie dokonane zostanie w okresie 12 miesięcy, powinien wskazać kraj tego zgłoszenia oraz datę zgłoszenia. Fakultatywnie można wskazać numer pierwszeństwa.

Ponadto, zgłaszający powinien dołączyć do podania lub w terminie 3 miesięcy od daty zgłoszenia dowód potwierdzający zgłoszenie wynalazku we wskazanym państwie.

Zgłaszający obowiązany jest w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia wynalazku nadesłać tłumaczenie dowodu potwierdzającego zgłoszenie wynalazku we wskazanym w oświadczeniu państwie na język polski, angielski, francuski, niemiecki lub rosyjski.

Urząd wzywa postanowieniem, pod rygorem odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa, do uzupełnienia zgłoszenia wynalazku w wyznaczonym terminie, jeżeli stwierdzi, że nie zawiera on ww. tłumaczenia.

Zgłaszający, który nabył prawo do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa przysługującego ze zgłoszenia dokonanego przez inną osobę, powinien w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia wynalazku nadesłać oświadczenie o podstawie korzystania z uprzedniego pierwszeństwa.

UPRP wzywa postanowieniem, pod rygorem odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa, do uzupełnienia zgłoszenia wynalazku w wyznaczonym terminie, jeżeli stwierdzi, że nie zawiera ono ww. oświadczenia.

Pierwszeństwo z wystawy

Jeśli zgłaszający chce skorzystać z pierwszeństwa według daty wystawienia wynalazku w RP lub za granicą, na wystawie międzynarodowej oficjalnej lub oficjalnie uznanej, jeżeli od tej daty zgłoszenie w UPRP dokonane zostanie w okresie 6 miesięcy, powinien wskazać nazwę, miejsce, kraj i charakter wystawy oraz datę wystawienia wynalazku.

Ponadto, zgłaszający powinien dołączyć do podania lub w terminie 3 miesięcy od daty zgłoszenia dowód potwierdzający wystawienie wynalazku na określonej wystawie.

Późniejsze złożenie oświadczenia o chęci skorzystania z ww. pierwszeństwa albo ww.
dowodu nie skutkuje przyznaniem pierwszeństwa,

Zgłaszający obowiązany jest w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia wynalazku
nadesłać tłumaczenie dowodu potwierdzającego wystawienie wynalazku na wskazanej w
oświadczeniu wystawie na język polski, angielski, francuski, niemiecki lub rosyjski.

UPRP wzywa postanowieniem, pod rygorem odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa, do uzupełnienia zgłoszenia wynalazku w wyznaczonym terminie, jeżeli stwierdzi, że nie zawiera ono ww. tłumaczenia.

Zgłaszający, który nabył prawo do korzystania z uprzedniego pierwszeństwa z wystawienia. wynalazku dokonanego przez inną osobę, powinien w terminie trzech miesięcy od daty zgłoszenia wynalazku nadesłać oświadczenie o podstawie korzystania z uprzedniego pierwszeństwa.

UPRP wzywa postanowieniem, pod rygorem odmowy przyznania uprzedniego pierwszeństwa, do uzupełnienia zgłoszenia wynalazku w wyznaczonym terminie jeżeli stwierdzi, że nie zawiera ono ww. oświadczenia.

Jak sporządzić prawidłowy opis wynalazku

Opis nie może zawierać treści sprzecznych z porządkiem publicznym lub z dobrymi obyczajami albo określających cechy i zalety, których wynalazek w sposób oczywisty nie posiada, określeń fantazyjnych i imion własnych oraz nieokreślonych technicznie nazw handlowych.

Opis powinien określać:

  • tytuł wynalazku, który precyzyjnie i zwięźle określa techniczne przeznaczenie wynalazku i jest
    pozbawiony wszelkiego rodzaju wyszukanych nazw,
  • dziedzinę techniki, której dotyczy wynalazek,
  • stan techniki, znany zgłaszającemu i przydatny do zrozumienia wynalazku, a zwłaszcza jego nowości poziomu wynalazczego, do poszukiwań w stanie techniki związanym z wynalazkiem i do badania wynalazku. Zaleca się, aby w tej części opisu przytaczać także dane bibliograficzne publikacji dotyczących stanu techniki; dopuszcza się zobrazowanie stanu technik rysunkami na osobnych arkuszach z zaznaczeniem, że dotyczą one stanu techniki,
  • problem techniczny do rozwiązania,
  • ujawnienie wynalazku, zgodnie z zastrzeżeniami patentowymi, w taki sposób, aby zarówno problem techniczny, nawet jeżeli nie jest wprost przedstawiony, jaki jego rozwiązanie, były zrozumiałe,
  • ewentualne korzystne skutki wynalazku w odniesieniu do dotychczasowego stanu techniki,
  • figury rysunków, jeżeli zgłoszenie wynalazku zawiera rysunki,
  • szczegółowo co najmniej jeden przykład realizacji każdego z objętych zgłoszeniem wynalazków, z powołaniem się na rysunki – w przypadku gdy zgłoszenie wynalazku zawiera rysunki,
  • wyraźne wskazanie możliwości przemysłowego zastosowania wynalazku – w przypadku gdy nie wynika to w sposób oczywisty z innych części opisu lub z charakteru wynalazku,
  • wskazanie, jakie białko lub jego część są wytwarzane I jaką spełniają funkcję – w przypadku wykorzystania sekwencji lub części sekwencji genu do produkcji białka lub części białka.

Zastrzeżenia

Zastrzeżenia są najważniejszą częścią ochrony. To one będą definiować co tak na prawdę będzie wynalazkiem.

  • określają zastrzegany wynalazek i zakres żądanej ochrony przez podanie cech technicznych rozwiązania odnoszących się do składu lub struktury wytworu, czynności oraz środków technicznych sposobu, budowy lub związków konstrukcyjnych urządzenia bądź nowego zastosowania znanego wywaru; zastrzeżenia patentowe powinny być jasne I zwięzłe oraz
    w całości poparte opisem wynalazku,
  • każde zastrzeżenia powinno być ujęte jasno, w jednym zdaniu lub równoważniku zdania,
  • oprócz zastrzeżenia niezależnego lub zastrzeżeń niezależnych, które powinny przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku bądź kliku wynalazków ujętych w jednym zgłoszeniu, w zgłoszeniu może występować odpowiednia liczba zastrzeżeń zależnych dla przedstawienia wariantów wynalazku lub sprecyzowania cech wymienionych w zastrzeżeniu niezależnym lub innym zastrzeżeniu zależnym,
  • nie powinny podawać, jakich cech wynalazek nie posiada,
  • nie powinny one też zawierać sformułowań mających charakter oceny wynalazku lub oceny poszczególnych jego cech,
  • nie mogą zawierać treści sprzecznych z porządkiem publicznym lub z dobrymi obyczajami albo określających cechy i zalety, których wynalazek w sposób oczywisty nie posiada, określeń fantazyjnych i imion własnych oraz nieokreślonych technicznie nazw handlowych,
  • w zastrzeżeniach patentowych nie należy podawać cech, które nie zostały przedstawione w opisie,
  • jeżeli, uwzględniając złożoność wynalazku, zgłaszający sformułował więcej niż jedno zastrzeżenie, zastrzeżenia te powinny być kolejno ponumerowane cyframi arabskimi.

Rysunki

Jeśli dołączasz do zgłoszenia rysunki, to powinny one przedstawiać przedmiot wynalazku w tylu ujęciach, ile stosownie do jego złożoności jest potrzebne do zrozumienia wynalazku w połączeniu z opisem i zastrzeżeniami patentowym.

Poszczególne figury na rysunkach mogą obejmować przekroje i określone części przedmiotu wynalazku.

Skrót opisu

Do zgłoszenia załącz również skrót opisu. Pozwoli to czytającym zadecydować, czy mają zapoznawać się z treścią całego zgłoszenia.

Skrót nie powinien zawierać stwierdzeń co do zalet i wartości wynalazku ani informacji i przewidywań co do stosowania wynalazku w określonym miejscu, czasie lub przez określone osoby.

Nie może także zawierać treści sprzecznych z porządkiem publicznym lub z dobrymi obyczajami albo określających cechy i zalety, których wynalazek w sposób oczywisty nie posiada, określeń fantazyjnych imion własnych oraz nieokreślonych technicznie nazw handlowych.

Skrót opisu powinien zawierać także:

a) wskazanie instytucji, w której złożono depozyt, i nadanego przez tę instytucję numeru jego przyjęcia, w celu należytego ujawnienia wynalazku

  • jeżeli zgłaszający powołuje się na zdeponowany materiał biologiczny,

b) wzór chemiczny – jeżeli wymaga tego przedmiot wynalazku, który spośród wszystkich wzorów zawartych w zgłoszeniu najlepiej charakteryzuje wynalazek; w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się umieszczenie w skrócie więcej niż jednego wzoru strukturalnego; wzory strukturalne mogą być narysowane na oddzielnym arkuszu dołączonym do skrótu.

Opłaty odnośnie wynalazków

Warunkiem wszczęcia postępowania przed Urzędem Patentowym RP, mającego na celu uzyskanie ochrony jest uiszczenie opłaty za zgłoszenie zgodnie z tabelą opłat, link: https://uprp.gov.pl/pl/przedmioty-ochrony/wynalazki-i-wzory-u%C5%BCytkowe/wynalazki-i-wzory-u%C5%BCytkowe-procedura-krajowa/oplaty-zgloszeniowe

Przykładowe opłaty:


550 zł – zgłoszenie wynalazku w formie tradycyjnej (w przypadku ujęcia w zgłoszeni więcej niż dwóch wynalazków opłata podlega zwiększeniu o 50%,

500 zł – zgłoszenie wynalazku w formie elektronicznej (w przypadku ujęcia w zgłoszeniu więcej niż dwóch wynalazków opłata podlega zwiększeniu o 50%),

1500 zł-za ochronę wynalazku stanowiącego przedmiot patentu dodatkowego,

25zł za każdą stronę ponad 20 stron opisu, zastrzeżeń i rysunków,

100zł – od oświadczenia o korzystaniu z pierwszeństwa – za każde pierwszeństwo,

60 zł – od wniosku o dokonanie ogłoszenia w terminie wcześniejszym.

Stan na 23.04.2020.

Pełnomocnictwo

Stroną w postępowaniu przed UPRP jest zgłaszający, który może działać za pomocą pełnomocnika.

Kto może być pełnomocnikiem?

  • Rzecznik patentowy lub osoba świadcząca usługi transgraniczne w rozumieniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych.
  • Pełnomocnikiem osoby fizycznej może być również (poza rzecznikiem patentowym lub osobą świadcząca usługi transgraniczne) współuprawniony, a także rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia

Pełnomocnikiem strony do jednej czynności może być tylko jedna osoba fizyczna.

Procedura rozpatrywania zgłoszeń

Zgłoszenie

Dzień, w którym zgłoszenie zostanie złożone lub wpłynie do UPRP uznawany jest za dzień dokonania zgłoszenia (data zgłoszenia), pod warunkiem że zgłoszenie to spełnia wymogi formalne.

Czyli zawiera co najmniej podanie (zawierające oznaczenie zgłaszającego/zgłaszających, określenie przedmiotu zgłoszenia, wniosek o udzielenie patentu, patentu dodatkowego, opis i zastrzeżenie/zastrzeżenia patentowe/ ochronne oraz rysunki przy zgłoszeniu wzoru użytkowego – obligatoryjnie, przy zgłoszeniu wynalazku – jeżeli są pomocne do zrozumienia wynalazku.

Uznanie dokonania zgłoszenia następuje również w przypadku, w którym zostanie ono odebrane w Urzędzie Patentowym za pomocą telefaksu, pod warunkiem, że oryginał tego zgłoszenia dostarczony będzie w nieprzekraczalnym terminie 30 dni od daty nadania zgłoszenia telefaksem.

Jeżeli przekroczony zostanie termin 30 dni to dat zgłoszenia jest dzień wpływu kompletnego oryginału.

W przypadku niespełnienia wymogów formalnych zgłoszenia za datę zgłoszenia uznaje się datę ich uzupełnienia.

Badanie formalnoprawne

Badanie formalnoprawne to etap polegający na sprawdzeniu poprawności i kompletności dokumentacji zgłoszeniowej.

W jego trakcie zgłaszający może uzupełnić brakujące dokumenty, a UPRP rozpatruje złożone przez stronę wnioski formalne np. o przyspieszenie wydania raportu.

Wstępna ocena zdolności patentowej

Wymagania dla wynalazków są praktycznie identyczne na całym świecie, dla wzorów użytkowych różnią się w zależności od kraju.

W Polsce istnieje możliwość konwersji wynalazku na wzór użytkowy, lecz niestety nie na odwrót.

  1. Przedmiot zgłoszenia

UPRP sprawdza czy zgłoszone rozwiązanie można uznać za wynalazek/wzór użytkowy w rozumieniu ustawy pwp. UPRP sprawdza też czy przedmiot zgłoszenia został jasno przedstawiony w zastrzeżeniach (czy można określi, co jest zastrzegane).

2. Wykluczenie z ochrony

UPRP sprawdza czy wynalazek/wzór użytkowy nie jest wykluczony z ochrony w rozumieniu ustawy pwp.

3. Wystarczające ujawnienie

UPRP sprawdza czy opis przedstawia wynalazek/wzór użytkowy na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek/wzór użytkowy urzeczywistnić.

4. Przemysłowa stosowalność

UPRP sprawdza czy wg wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób
w rozumieniu technicznym albo czy wg wzoru użytkowego może być uzyskiwany wytwór w rozumieniu technicznym.

5. Jednolitość

UPRP sprawdza czy wynalazki stanowią wyraźnie jeden pomysł wynalazczy albo czy zgłoszenie wzoru użytkowego zawiera jedno rozwiązanie. Jeżeli wymóg jednolitości ne jest spełniony, UPRP bądź wynalazek/wzór użytkowy przedstawiony na pierwszym miejscu w zastrzeżeniach patentowych/ochronnych.

6. Porównanie ze stanem techniki

UPRP porównuje wynalazek/wzór użytkowy ze stanem techniki. UPRP ocenia nowość — czy wynalazek/wzór użytkowy nie jest częścią stanu techniki oraz poziom wynalazczy – czy wynalazek nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki

Przekształcenie (konwersja) zgłoszenia wynalazku w zgłoszenie wzoru użytkowego:

  • jest to dodatkowe uprawnienie zgłaszającego, z którego może skorzystać bez wskazywania powodu,
  • korzystanie z tego uprawnienia zazwyczaj wynika z faktu wystąpienia przeszkód do udzielenia patentu, a z drugiej strony ze świadomości większych szans na uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy,
  • wymagany wniosek strony o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy,
  • termin: w toku rozpatrywania zgłoszenia wynalazku lub w okresie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji o odmowie udzielenia patentu,
  • datę takiego zgłoszenia wzoru użytkowego stanowi data zgłoszenia wynalazku,
  • zgłoszenia na podstawie konwersji musi spełniać wymogi formalne dla zgłoszenia wzoru użytkowego,
  • wymóg uiszczenia opłaty w wysokości 100 zł.

Efektem badania wstępnego jest sprawozdanie o stanie techniki (w tym klasyfikacja zgłoszenia) i pisemna wstępna ocena.

  • Sprawozdanie i ocena są sporządzane w terminie dziewięciu miesięcy od daty pierwszeństwa.
  • Wszystkie urzędy patentowe klasyfikują wynalazki i wzory użytkowe za pomocą Międzynarodowej Klasyfikacji Patentowej (IPC).
  • Polska wersja MKP dostępna jest pod adresem: https://uprp.gov.pl/pl/klasyfikacje
  • Część urzędów patentowych korzysta także z Cooperative Patent Classification (CPC), która stanowi rozszerzoną wersją MKP, https://www.cooperativepatentclassification.org/index
  • Klasyfikacje ułatwiają poszukiwanie podobnych rozwiązań.

Decyzje

Wyróżniamy 3 rodzaje decyzji (udzielenie, odmowa, umorzenie). Podobnie jak w przypadku postanowień możesz się od nich odwołać składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargę do sądu administracyjnego.

Skarga do sądu administracyjnego:

  • środek zaskarżenia postanowienia przysługujący w momencie kiedy strona nie zgadza się z sentencją postanowienia i nie składa wniosku o ponowne rozparzenie sprawy lub w momencie kiedy strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem wydanym w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy,
  • Brak wymogu wcześniejszego wyczerpania środka zaskarżenia w postępowaniu przed UPRP,
  • termin:30-dni od dnia doręczenia stronie decyzji/postanowienia,
  • właściwym sądem administracyjnym jet Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
  • skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem UPRP,
  • wymóg uiszczenia opłaty

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy:

  • ponowne rozpatrzenie sprawy polega na ponownym, pełnym, merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy przez innego upoważnionego pracownika UPRP,
  • zwykły środek zaskarżenia przysługujący stronie, która może z niego skorzystać w sytuacji kiedy nie zgadza się z rozstrzygnięciem,
  • obligatoryjne uzasadnienie wniosku,
  • termin do złożenia wniosku w sprawie zakończonej decyzją wynosi 2 miesiące od dnia doręczenia stronie decyzji,
  • odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego odwołania,
  • wymóg uiszczenia opłaty.

UPRP w WUP (Wiadomościach Urzędu Patentowego dokonuje ogłoszenia o udzielonych prawach wyłącznych, a także złożonych tłumaczeniach patentów europejskich.

W celu zapewnienia łatwiejszego i powszechnego wglądu do dokumentacji Urzędu Patentowego RP udostępniamy użytkownikom informacji patentowej serwis internetowy o nazwie Serwer Publikacji. W serwisie, w cyklach miesięcznych, w terminie do 7 dni od dnia ogłoszenia w oficjalnym wydawnictwie Urzędu Patentowego RP – w Wiadomościach Urzędu Patentowego (WUP), ukazują się pełne teksty wydawanych przez UPRP: polskich opisów patentowych (stosownie do ogłoszeń o udzielonych patentach zamieszczonych w WUP), polskich opisów ochronnych wzorów użytkowych (stosownie do ogłoszeń o udzielonych prawach ochronnych zamieszczanych w WUP), polskich opisów ochronnych wzorów przemysłowych (stosownie do ogłoszeń o zarejestrowanych wzorach przemysłowych zamieszczanych w WUP) oraz tłumaczeń na język polski patentów europejskich obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (stosownie do ogłoszeń o tłumaczeniach zamieszczonych w WUP). Dokumenty te udostępniane są w formacie PDF).

link do powyższego: http://pubserv.uprp.pl/PublicationServer/

Ochrona

Ochrona wynalazku (patent) trwa 20 lat od daty zgłoszenia. Warunkiem utrzymania ochrony jest prawidłowe wnoszenie opłat za kolejne okresy ochrony.

Opłaty za ochronę wnoszone są po doręczeniu zgłaszającemu decyzji warunkowej o udzieleniu prawa. Uiszcza je co do zasady uprawniony lub prawidłowo ustanowiony przez niego pełnomocnik.

Podważenie prawa patentowego

Przyznane przez UPRP prawo wyłączne może zostać podważone przez osoby trzecie.

Ponadto, na wniosek uprawnionego z patentu lub prawa ochronnego na wzór użytkowy, patent ub prawo ochronne na wzór użytkowy może być ograniczony przez zmianę zastrzeżeń patentowych/ochronnych.

Sprzeciw Unieważnienie
W okresie 6 miesięcy od daty opublikowania w WUP informacji o udzieleniu patentu/prawa ochronnego. Sprzeciw rozpatrywany jest przez wyznaczonego eksperta. W całym okresie od daty opublikowania w WUP informacji o udzieleniu patentu/prawa ochronnego. Unieważnienie rozpatrywane jest przez kolegium w trybie postępowania spornego.

Wyszukiwarki literatury patentowej

Przed zgłoszeniem możesz samodzielnie sprawdzić czy istnieją podobne rozwiązania. W tym celu możesz skorzystać z następujących wyszukiwarek:

Polskich:

  • Wyszukiwarka UPRP – baza praw chronionych przez UPR, zawiera min. zgłoszenia wynalazków i wzorów użytkowych oraz udzielone patenty i opisy ochronne wzorów użytkowych
  • Serwer Publikacji – baza udzielonych praw wyłącznych, zawiera m.in. patenty, opisy ochronne wzorów użytkowych, a także walidowane patenty europejskie

Zagranicznych:

Krajowe/regionalne, większość urzędów krajowych/regionalnych udostępnia wyszukiwarki z rodzinnymi publikacjami patentowym

Światowe:

Google patents- https://patents.google.com/

Patentscope – https://patentscope.wipo.int/search/en/search.jsf

Espacenet – https://www.epo.org/searching-for-patents/technical/espacenet.html

mgr Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego , a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Po pierwsze, wreszcie ruszył długo wyczekiwany kanał YouTube! Link: https://www.youtube.com/channel/UCp3v4HZdCe_U1TBdjtrPnVQ/videos

Po drugie, darmowy raport! ZOBACZ JAK ZWIĘKSZYLIŚMY RUCH NASZEGO KLIENTA O 326%!

Zapisz się na newsletter e-mail i pobierz darmowy raport.

Po pierwsze, wreszcie ruszył długo wyczekiwany kanał YouTube! Link: https://www.youtube.com/channel/UCp3v4HZdCe_U1TBdjtrPnVQ/videos Po drugie, darmowy raport! ZOBACZ JAK ZWIĘKSZYLIŚMY RUCH NASZEGO KLIENTA O 326%! Zapisz się na newsletter e-mail i pobierz darmowy raport.