Aktywne słuchanie

Minimalizm
22 sierpnia, 2021
Co robić w życiu
23 sierpnia, 2021

Aktywne słuchanie

Aktywne słuchanie – sposób na dobre relacje

Okazuje się, że coraz więcej ludzi choć potrafi pięknie się wypowiadać używając bogatego słownictwa, to zupełnie nie potrafi wczuć się w rozmowę z drugim człowiekiem. Umiejętność aktywnego słuchania przydaje się niemal wszędzie- w rodzinie, firmie, czy też na spotkaniu z przyjaciółmi. Jak możemy się domyślać, nasze relacje będą tym lepsze, im bardziej będziemy potrafili skupić się na tym, co mówi druga osoba.

Co to jest aktywne słuchanie?

Słuchanie wcale nie jest czynnością bierną, wręcz przeciwnie! Jeśli jesteśmy zaangażowani w to, co nam komunikuje nasz rozmówca, potrafimy bardziej zrozumieć też to, co ma nam do przekazania. Czasem z powodu nieuważnego słuchania możemy zranić drugą osobę – czy to poprzez pobieżne potraktowanie jej wypowiedzi, czy to przez niesłuszny osąd i krytykę. Jeśli będziemy z zaangażowaniem podchodzić do rozmowy z innym człowiekiem, wtedy bardziej zrozumiemy to, co ma nam do przekazania.

Będziemy mogli zadać odpowiednie pytania i oczekiwać na uzyskanie satysfakcjonujących odpowiedzi. Jeśli na prawdę zależy nam na drugiej osobie, będziemy się starać zaczerpnąć jak największej wiedzy na tematy, których porusza. Nie wystarczy udawać, że jesteśmy zainteresowani rozmową i potakiwać głową. Trzeba na prawdę chcieć poznać to, co chce nam przekazać drugi człowiek. W innym przypadku będziemy znudzeni i znużeni spotkaniem, czego nie da się ukryć przed naszym rozmówcą.

Zasady efektywnego słuchania

Już wiemy, że aktywne słuchanie jest bardzo ważne dla rozwoju dobrych relacji międzyludzkich. Co więc możemy zrobić, aby lepiej rozumieć to, co chce nam przekazać rozmówca? Jest kilka podstawowych metod.
Pierwszą z nich jest dobra koncentracja na tym, co chce nam przekazać rozmówca.

Potrzebne jest tutaj skupienie i chęć zrozumienia drugiej osoby. Choć może się to wydawać błahostką, to postawa naszego ciała ma tutaj ogromne znaczenie. Postarajmy się zachować otwartą pozycję i zwrócić się bezpośrednio w stronę rozmówcy. Nie powinniśmy krzyżować rąk ani nóg lub zaciskać pięści.

Swój wzrok należy skierować na rozmówcę – patrzmy mu w oczy i nie wpatrujmy się w inne, odległe punkty. Powinniśmy dać drugiej osobie poczucie, że na prawdę liczy się dla nas to, co chce nam przekazać. Kolejną zasadą jest dawanie naszemu rozmówcy znaków tego, że go słuchamy.

Mile widziane jest potakiwanie głową, stosowanie potwierdzeń w postaci słów, takich jak na przykład: ” rozumiem”, „aha…”, ” rzeczywiście”, itd. To sprawi, że nasz rozmówca będzie miał poczucie zainteresowania z naszej strony tym, co mówi.

Następna zasada to zadawanie pytań. Jeśli zaciekawi nas jakiś wątek, który porusza rozmówca, to postarajmy się dopytać o szczegóły, poprośmy o powtórzenie lub wyjaśnienie jakiegoś tematu. Zadawajmy wówczas pytania otwarte, które sprawią, że zachęcimy druga osobę do rozwinięcia zagadnienia. Ponadto sprawimy, że nasz rozmówca poczuje się dowartościowany i potraktowany w wyjątkowy sposób.

Techniki aktywnego słuchania

Jest kilka technik i metod tego, w jaki sposób możemy aktywnie słuchać. Pierwszą z nich jest taktyka odzwierciedlania uczuć. Polega jak sama nazwa wskazuje na odwzorowaniu tego, w jaki sposób mówi i zachowuje się druga osoba. Polega ona na pokazaniu drugiej stronie, że rozumiemy to co czuje, mówi, myśli.

Staramy się dopasować do niej, ale nie chodzi o to, abyśmy udawali i kłamali. Mowa jest tutaj o głębokim zrozumieniu i wczuciu się w sytuację rozmówcy. Efekt ten uzyskujemy poprzez podobny ton głosu, gestykulację i mimikę twarzy. Nawet nie zdajemy sobie sprawy z tego, jak często robimy to nieświadomie. Kiedy słuchamy przyjaciela, który nerwowo coś opowiada, podnosi przy tym głos, robi groźną minę, my również zmieniamy styl narracji. Kiedy nasze dziecko upadnie i żali się nam, zmieniamy ton głosu na ten pełen smutku. Przykładów podobnych stylów zachowania można by mnożyć setki.

Kiedy postępujemy w podobny sposób sprawiamy, że nasz rozmówca czuje się dobrze i komfortowo w naszym towarzystwie, darzy nas swoim zaufaniem. Jest to metoda, która pomoże nam przeprowadzać konstruktywne dialogi, w których będziemy mogli argumentować, przekonywać, tłumaczyć w atmosferze dającej poczucie bezpieczeństwa.
Kolejną techniką nastawioną na aktywne słuchanie jest parafraza. Polega na powtarzaniu istotnych dla rozmówcy aspektów. Dobierając inny zestaw słów parafrazujemy to, co przed chwilą powiedziała druga osoba. Celem tej techniki jest pokazanie współrozmówcy, że dobrze wiemy co miał na myśli.

Jest pomocna w przypadku chaotycznych wypowiedzi, które to zostają uporządkowane i ułożone w odpowiedniej kolejności. Kiedy podczas rozmowy mamy do czynienia ze zbyt dużym natężeniem napięcia i nerwowości, parafraza pozwala na chwilę wytchnienia i moment na uspokojenie atmosfery. Warto podkreślić, że technika ta ma na celu pokazanie, że dobrze rozumiemy wypowiedź drugiej strony, choć niekoniecznie się z nią zgadzamy. Kolejną przydatną metody aktywnego słuchania jest zadawanie pytań otwartych. Dajemy tym samym naszemu rozmówcy szansę, aby mógł w pełni rozwinąć daną myśl i opowiedzieć o wszystkim, co zamierza. I tutaj znowu pokazujemy drugiej osobie, że na prawdę interesujemy się tym, co ma nam do przekazania. Wpływa to na poczucie wzajemnego zrozumienia i zaufania.

Następnym krokiem, jaki możemy wykonać, aby efektywniej słuchać, jest zadawanie pytań zamkniętych. Używa się ich w celu zawężenia możliwych odpowiedzi do potwierdzenia (tak) lub zaprzeczenia (nie). Zadawanie pytań sugerujących to kolejna istotna technika pomocna w aktywnym słuchaniu. Polega ona tym, że w wypowiadanych pytaniach sugerujemy odpowiedź.

Ile to razy stosowaliśmy ją w celu lepszego zrozumienia rozmówcy?

Na pewno używaliśmy jej często. Dzięki tej technice mamy szansę dopytać rozmówcę w sprawie niezrozumiałego tematu, dać szansę na wyjaśnienia i wytłumaczenie. W tym przypadku możemy zastosować pytania w dowolnej formie. Kolejną techniką usprawniającą nasze słuchanie jest metoda potakiwania. Celem tej metody jest dawanie drugiej osobie znaków, że aktywnie bierzemy udział w rozmowie i staramy się zrozumieć wszystko to, co ma nam do powiedzenia. Dzięki temu nasz rozmówca będzie się czuł pewnie i komfortowo. Ponadto możemy używać gestykulacji w celu zwiększenia efektywności słuchania. Otwieramy szeroko oczy, kiedy słyszymy coś, co nas zadziwia, uśmiechamy się, gdy rozmówca opowiada o czymś wesołym, robimy smutną minę, gdy mowa jest o przykrych sprawach. Dzięki temu osoba z którą prowadzimy dyskusje czuje się zachęcona do tego, aby rozwijać wypowiedzi. Czuje się wtedy dobrze w naszym towarzystwie gdyż wie, że bierzemy czynny udział w rozmowie. Możemy wówczas uzyskać tak wiele ważnych informacji, o których nie mieliśmy wcześniej pojęcia.

Jedną z najważniejszych technik aktywnego słuchania jest metoda dowartościowania. Któż z nas nie chciałby czuć się ważnym i interesującym człowiekiem? Ile razy mieliśmy wrażenie, że zanudzamy innych swoją rozmową? Nasze samopoczucie było wówczas na pewno okropne. Dowartościowanie jest to prosty mechanizm psychologiczny, dzięki któremu dajemy drugiej stronie poczuć się wyjątkowo. Stwarzamy wówczas atmosferę, w której rozmówca nasz będzie chciał przebywać w naszym towarzystwie, poczuje się wysłuchanym i dobrze zrozumianym. Podczas stosowania techniki dowartościowania powinniśmy poszukać w drugiej osobie zalet, które będziemy podkreślać i zaznaczać w swoich wypowiedziach. Wzmocnimy tym samym u współrozmówcy dobre samopoczucie i pozytywne emocje.

Błędy podczas aktywnego słuchania

Niejednokrotnie zdarza się, że podczas dyskusji z innymi osobami popełniamy błędy. Któż z nas ich nie robi? Przedstawmy kilka z nich.

Porównywanie naszego rozmówcy z innymi to częsty błąd, jaki popełniamy podczas rozmowy. Nikt z nas nie lubi, kiedy jesteśmy zestawiani z kolegami, znajomymi, współpracownikami. Jest to bezwzględnie zabronione, jeśli chcemy prowadzić konstruktywne rozmowy.

Kolejnym niekorzystnym dla aktywnego słuchania zachowaniem jest domyślanie się. Zgadujemy, co rozmówca miał na myśli, tworzymy i wymyślamy gotowe odpowiedzi.

Następny błąd jakże często popełniany podczas aktywnego słuchania to filtrowanie. Wybieramy tylko te treści wypływające z ust współtowarzysza, które nam odpowiadają, lub na bazie których możemy dokonać krytyki danej osoby.

Osądzanie jest kolejnym błędem, podczas którego nie dajemy szansy naszemu rozmówcy na wytłumaczenie jakiejś kwestii do końca. Negatywnie oceniamy drugą osobę i nie staramy się zrozumieć tego, co przed chwilą nam powiedziała. Kolejną przeszkodą dla aktywnego słuchania jest dawanie rad. Często postępujemy w taki sposób, że nie pozwalamy drugiej osobie na własne przemyślenia dotyczące metod rozwiązania danego problemu. Nie słuchamy tego, co chce nam przekazać rozmówca i dajemy rady, które niekoniecznie muszą się innym podobać. Tym sposobem sprawiamy wrażenie nieomylnego i zapatrzonego w siebie człowieka, a nikt nie lubi prowadzić dyskusji z osobami, które na wszystko mają gotową odpowiedź.

Niedopuszczalnym błędem jest także tak zwane gaszenie. Polega on na wypowiadaniu sarkastycznych uwag odnośnie tego, co mówi nasz towarzysz. Do innych podstawowych błędów należy okazywanie zniecierpliwienia podczas rozmowy. Pokazujemy tym samym, że mało nas interesuje to, co mówi druga osoba. Wprowadzamy nieprzyjemną atmosferę, w której rozmówca staje się zamknięty w sobie i skryty.
Następnym negatywnym wzorcem prowadzenia dialogu i słuchania jest udawanie. W tym przypadku tak na prawdę mało nas interesuje, co mówi drugi człowiek i nie staramy się skupić na rozmowie. Nie ma takiej możliwości, aby nasz rozmówca nie zorientował się, że jesteśmy biernymi słuchaczami. Z tak przeprowadzonej dyskusji nie wyniknie nic dobrego.

W dzisiejszych czasach jesteśmy poddani ciągłej gonitwie myśli i słów. Wszędzie otaczają nas dźwięki, migające obrazy i hałas. Kiedy przychodzi czas na ważną rozmowę, nie potrafimy się skupić. Ogromne problemy z koncentracja mogą odbić się negatywnie na prowadzonych przez nas rozmowach. A to z kolei spowoduje powierzchowne relacje, w których tak na prawdę nikt nikogo nie słucha. Warto nauczyć się aktywnego słuchania choćby dla poprawy stosunków międzyludzkich.

Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert
Rafał Szrajnert to doktorant (PhD) specjalizujący się w zarządzaniu i marketingu. Ukończył studia magisterskie na wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego, a także studia podyplomowe. Jest przedsiębiorcą z ogromnymi sukcesami, Oprócz własnej działalności prowadzi doradztwo biznesowe, coaching i szkolenia, szeroko znane w Polsce. Profil działalności to: -doradztwo marketingowe -konsulting marketingowy -szkolenia, kursy -doradztwo biznesowe (psychologia, coaching) -marketing (seo, reklamy CPA, PPC)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Hej, koniecznie zobacz nowy film na YouTube (piramidy finansowe w Polsce + AMBER GOLD): link

Podaj imię i adres email, aby przejść dalej

Uzyskaj dostęp do ekskluzywnych wskazówek, strategii i CASE STUDY, których nie udostępniam nigdzie indziej.
Zapisz się na newsletter.

Zapisz się i otrzymuj ciekawe informacje!

Udostępnij!